IBM meldt in de op 17 november 2026 gepubliceerde onderzoeksresultaten dat 18% van de ondervraagde AI-leiders volledige controle heeft over AI-investeringsbesluiten. De enquête werd uitgevoerd door IBM’s Institute for Business Value (IBV), samen met Oxford Economics, en liep van april tot en met juni 2026.

Koppel AI-investeringen aan meetbare bedrijfsresultaten en zorg dat beslissingen en middelen kunnen meebewegen wanneer de resultaten daarom vragen.

Wie IBM onder AI-leiders schaart

CAIO staat voor Chief AI Officer. De enquête omvatte 1.667 senior executives die verantwoordelijk zijn voor AI-strategie, governance, implementatie en waardecreatie. Naast CAIO’s deden ook Chief Data and AI Officers, Heads of AI en vergelijkbare leiders mee. IBM gebruikt de term CAIO’s als verzamelnaam voor deze groep. De deelnemers kwamen uit 33 geografische gebieden en 20 sectoren.

Een afzonderlijk resultaat: 29% zegt dat hun organisatie beslissingen en middelen snel aanpast wanneer inzichten over AI-prestaties kansen voor verbetering aanwijzen. Dat cijfer gaat over de reactiesnelheid van de organisatie.

Hoe de projectresultaten uiteenlopen

IBM rapporteert hogere uitkomsten bij organisaties die het onderzoek als high-impact indeelt. De percentages hieronder vergelijken telkens dezelfde maatstaf tussen die groep en de overige organisaties.

MaatstafOrganisaties met hoge AI-impactOverige organisaties
AI-projecten met meetbare bedrijfsresultaten63%43%
Pilots die doorgaan naar productie49%33%
Tijd om succesvolle initiatieven organisatiebreed op te schalen8 maanden13,5 maanden

De resultaten beschrijven verschillen tussen de twee groepen. Ook het investeringsgedrag verschilt: 96% van de ondervraagde leiders bij organisaties met hoge AI-impact zegt financiering te stoppen of te verlagen voor initiatieven die niet presteren, zelfs als die senior steun krijgen. Bij de overige respondenten is dat 46%. Verder zegt 95% van de eerste groep productiviteitswinst uit AI te herinvesteren in transformatie met hogere waarde, tegenover 44% van de overige respondenten. IBM beschrijft deze gedragingen en vergelijkingen in zijn overzicht van de studie.

Beslissingsruimte en toezicht op AI

De enquête gaat ook in op AI die zelfstandig acties binnen werkprocessen uitvoert. 48% van de respondenten zegt dat AI-agenten zulke acties starten en uitvoeren; 75% zegt dat governance, risico’s of naleving AI-gestuurde acties vertragen. Tegelijk zegt 73% dat binnen de organisatie is vastgelegd waar menselijk toezicht niet onderhandelbaar is. Bij 61% zijn de beslisrechten voor AI volgens de respondenten duidelijk omschreven en worden ze consequent toegepast.