Teghaza 001 is minstens ongeveer 4,1 miljard jaar oud, concluderen de auteurs van een studie die op 29 oktober 2026 online verscheen in Science. De onderzoekers interpreteren de hydrothermale verandering van het gesteente als iets dat rond die tijd plaatsvond, kort na de primaire kristallisatie. De ouderdom van het gesteente en de verandering door water beschrijven dus verschillende gebeurtenissen in zijn geschiedenis.
Acht teruggevonden stenen uit Mali
Teghaza 001 werd in 2022 gevonden in de Sahara in Mali. De meteoriet bestaat uit acht stenen met samen 798,5 gram. De grootste steen weegt 442 gram en is ongeveer 10 centimeter breed.
Onderzoekers van de University of New Mexico gebruikten zuurstofisotopen om de Mars-oorsprong vast te stellen. De officiële catalogus classificeert Teghaza 001 als een Marsmeteoriet van het type shergottiet en noemt ook de verhouding van ijzer en mangaan in pyroxeen en de samenstelling van maskelyniet als classificatiekenmerken. (NASA; Meteoritical Bulletin)
Drie isotopenmetingen wijzen naar ongeveer 4,1 miljard jaar
De studie rapporteert drie ouderdomsmetingen. Ma staat voor miljoen jaar; de auteurs vinden de uitkomsten onderling verenigbaar met ongeveer 4,1 miljard jaar.
| Dateringsmethode | Gerapporteerde ouderdom | Materiaal en meetopmerking |
| U-Pb | 4.114 ± 17 Ma | Zirkoon; gewogen gemiddelde van zes concordante metingen |
| Pb-Pb | 4.113 ± 14 Ma | Zirkoon; gewogen gemiddelde |
| Rb-Sr, in situ | 4.238 ± 208 Ma | Plagioklaas, pyroxeen en matrix; isochroonouderdom |
Bij alle drie de metingen is de onzekerheid gerapporteerd als twee standaardfouten. Op basis van de dateringen concludeert het onderzoek dat het gesteente uiterlijk ongeveer 4,1 miljard jaar geleden is gevormd. De gerapporteerde leeftijden zijn geen drie afzonderlijke dateringen van één en hetzelfde moment: de auteurs gebruiken ze samen om de ouderdom en de latere verandering te interpreteren.
Water veranderde het gesteente na de kristallisatie
De onderzoekers lezen natriumrijke veranderingsstructuren in zirkoon en plagioklaas als aanwijzingen voor hydrothermale verandering. Zij plaatsen die verandering rond 4,1 miljard jaar geleden, kort na de primaire kristallisatie. Veranderde mineralen en zuurstofisotopen wijzen volgens de studie op reacties met zuurstof-18-verrijkte vloeistoffen op Mars voordat een inslag het gesteente de ruimte in slingerde.
Een afzonderlijke studie over Teghaza 001 verscheen in juni 2026 in Science Advances. Die onderzocht H₂O en de verhouding tussen de waterstofisotopen deuterium en waterstof in fosfaten uit stollingsgesteente, als metingen voor onderzoek naar waterreservoirs op het vroege Mars. (Science Advances) De beschreven mineralen en isotopen zijn aanwijzingen voor water-gesteente-interactie, geen detectie van leven.
De waarschijnlijkste bronregio ligt ten noordwesten van Hellas
De Science-studie wijst de zuidelijke hooglanden van Mars uit het Noachien aan als de waarschijnlijkste bronregio van Teghaza 001, met name het gebied ten noordwesten van de Hellas-inslagkrater. De onderzoekers leiden die regionale herkomst af uit de chemische samenstelling van de meteoriet en vergelijkingen met waarnemingen van Mars.
Een inslag op Mars slingerde het gesteente de ruimte in; Teghaza 001 bereikte uiteindelijk de aarde en werd in Mali teruggevonden. (NASA)
