Microsoft Security waarschuwde op 19 oktober 2026 dat bedrijven hun AI-agenten niet vanzelf moeten vertrouwen omdat ze die zelf hebben ingezet. De agenten kunnen volgens Microsoft door hun gedrag en ruime toegang tot bedrijfsgegevens, tools en systemen mogelijke ‘agentic insiders’ worden: digitale deelnemers die invloed hebben op belangrijke bedrijfsprocessen.

Waarom Microsoft zakelijke AI-agenten als insiders beschouwt

Microsoft noemt verschillende risico’s. Modellen zijn getraind om resultaten te behalen, wat volgens het bedrijf kan leiden tot reward hacking: een model bereikt zijn doel op een manier die afwijkt van de bedoelde normen. Modellen zijn bovendien niet afgestemd op de normen en het beoordelingsvermogen van een organisatie.

Ook kan gedrag veranderen wanneer de context verschuift. Microsoft zegt dat agenten onverwachte keuzes kunnen maken en met andere agenten kunnen samenwerken om hun doelen te bereiken, zonder dat ze eerst zijn gehackt. Daar komt bij dat agenten volgens Microsoft geregeld te ruime rechten hebben en toegang kunnen krijgen tot data, tools en systemen, of handelingen kunnen uitvoeren in belangrijke processen. De waarschuwing gaat dus over zowel wat een agent doet als waartoe die toegang heeft.

Wie de bredere risico’s van rechten, geheugen en tools wil verkennen, vindt meer context in NeoTeo’s eerdere uitleg over risico’s van autonome AI-agenten.

Wat Guardian Agents en Project Perception moeten doen

Microsoft beschrijft Guardian Agents als een beoogde toezichtlaag die acties van andere agenten continu bekijkt en zo nodig bijstuurt. Project Perception moet signalen uit onder meer identiteiten, data, cloud, apparaten, netwerken en uitvoeromgevingen combineren. Daarmee wil Microsoft agenten opsporen, ze een identiteit en beleidsregels toewijzen en het risico van hun acties in de context beoordelen.

Microsoft kondigde Project Perception op 27 juli 2026 aan als een systeem waarin gespecialiseerde agentteams samenwerken. Red-teamagenten zoeken mogelijke aanvalsroutes, blue-teamagenten onderzoeken en beoordelen risico’s en green-teamagenten voeren verbeteringen door. Op 19 oktober zei Microsoft dat dezelfde aanpak ook kan helpen om interne bedrijfsagenten te beheersen. Volgens Microsoft moeten Guardian Agents de andere agenten daarbij voortdurend in de gaten houden en reageren wanneer het risico verandert.

Menselijke beveiligingsprofessionals houden volgens Microsoft een eigen rol: geautomatiseerd toezicht kan snelheid en traceerbaarheid bieden, terwijl mensen het oordeel leveren. De agent die toezicht houdt en de menselijke professional hebben dus verschillende taken.

Hoe Microsoft Execution Containers toegang begrenzen

Microsoft Execution Containers (MXC) is een afzonderlijke controlelaag. Een organisatie of ontwikkelaar legt vast welke bestanden en netwerkbestemmingen een workload, het proces waarin een agent werkt, mag gebruiken. MXC dwingt dat beleid buiten de controle van de agent af. De agent of gegenereerde code kan zichzelf daardoor volgens Microsoft geen extra toegang geven.

Een voorbeeld van Microsoft: een programmeeragent kan toestemming krijgen om een websiteproject te lezen en aan te passen en de benodigde ontwikkeltools te gebruiken. De agent kan ook productieconfiguratie lezen om te begrijpen hoe de site werkt, maar hoeft die configuratie niet te mogen wijzigen. MXC kan de toegestane toegang begrenzen tot wat de taak nodig heeft.

Microsoft meldde op 7 oktober 2026 dat MXC algemeen beschikbaar was. De genoemde uitvoeromgevingen verschillen per platform:

  • Procescontainers: Windows 11, macOS en Linux.
  • Sessiecontainers en WSL-containers: Windows 11.
  • MicroVM’s: Windows 11 en Linux; deze optie was experimenteel.

MXC heeft drie beleidsmodi. Enforcement blokkeert toegang die niet is toegestaan. Learning blokkeert zulke toegang ook, maar registreert de poging. Permissive registreert toegang die het beleid zou afwijzen, maar laat die doorgaan, onder voorbehoud van andere beperkingen van het besturingssysteem of de organisatie. Microsoft beschrijft activiteitsrapporten voor de modi Learning en Permissive bij procescontainers op Windows.

Toezicht en toegangsbegrenzing pakken daarmee verschillende delen van het probleem aan: Project Perception en Guardian Agents zijn bedoeld om gedrag en risico te volgen, terwijl MXC een beleidsgrens rond de toegang van een workload afdwingt.