Alleen al door te luisteren naar een stuk van Hans Zimmer of John Williams krijg je al kippenvel. Het kan ook gebeuren wanneer je de muziek van je favoriete bands draait, of op een specifiek moment in een film. Waarom reageren we zo? Wat zegt de wetenschap erover? Ten eerste lijkt slechts twee derde van de wereldbevolking dit gevoel te ervaren, en ten tweede spreken experts over een combinatie van emotionele en cognitieve elementen.
Als ik één ding moet noemen dat me gegarandeerd kippenvel bezorgt, is het het laatste deel van het duel tussen Luke en Darth Vader in 'Return of the Jedi'. De kracht die die scène uitstraalt, versterkt door de fantastische muziek en de waanzin op Luke's gezicht, compleet bedwelmd door woede… oef. Ik kan me voorstellen dat onze lezers scènes uit andere films kennen die een vergelijkbaar gevoel geven, of misschien hebben ze het geluk om het elke keer te ervaren wanneer ze naar hun favoriete artiest luisteren. We weten dat het heel goed voelt, maar wat ons ook interesseert is de oorsprong. Wat veroorzaakt zo'n fysieke reactie?
Wanneer je kippenvel krijgt
Wetenschappers gebruiken vaak de Franse term "Frisson" om het te beschrijven, van toepassing op die rillingen waarbij de "kou" zelf niets te maken heeft, terwijl kippenvel ook wel piloerectie wordt genoemd. Verschillende studies suggereren dat kippenvel een evolutionair overblijfsel is van onze voorouders, die een endotherme warmtelaag onder het haar hadden die hen hielp warm te blijven.
Ongeveer twee derde van de bevolking kan frisson ervaren, en volgens een groep onderzoekers van de Eastern Washington University gaat het om mensen die meer "open voor ervaringen" zijn.
Wat bedoelen ze daarmee? Psycholoog Mitchell Colver beschrijft mensen met een grotere "openheid" voor ervaringen als mensen met een zeer actieve verbeeldingskracht, die schoonheid en natuur waarderen, die diep over hun gevoelens kunnen nadenken en die houden van variatie in het leven.
Daar komen cognitieve componenten bij, waaronder de "mentale voorspellingen" die elke persoon maakt over hoe de muziek of de bijbehorende beelden zich zullen ontwikkelen, en deze componenten zouden nog krachtiger zijn dan de emotionele factor. Daarom zouden mensen met een diepe "intellectuele onderdompeling" in muziek en film vaker frisson kunnen ervaren.
