Het simpelweg kijken naar de blauwe lucht of een fel wit scherm zorgt er af en toe voor dat er 'dingen' voor onze ogen verschijnen. Aan de ene kant zijn er die met een vorm die lijkt op amoeben, en daarnaast zien we lichtpuntjes die zich met hoge snelheid verplaatsen. Er is hier geen sprake van een optische illusie: beide verschijnselen zijn inmiddels goed geïdentificeerd en komen veel vaker voor dan we denken, al kan een overmatige en plotselinge manifestatie een teken zijn van een probleem met het gezichtsvermogen.
Elke gebruiker die dagelijks vele uren achter een scherm doorbrengt, weet vroeg of laat wat 'vermoeide ogen' zijn. De pijn of druk achter in de ogen, het gevoel van zand dat in de ogen zit, de noodzaak om de oogleden te sluiten of een donkere plek op te zoeken... het hoort er allemaal bij.
Maar onze ogen uiten zich niet alleen wanneer ze onder stress staan; ze kunnen ook aanleiding geven tot opvallende gebeurtenissen. Zo kun je bijvoorbeeld een leger bacteriën zien bij het kijken naar de lucht, of 'sperma op steroïden' dat maar blijft rennen. Wat gebeurt er? Waar komen deze dingen vandaan?
Wat er in je ogen zweeft
Allereerst moeten we het hebben over muscae volitantes, Latijn voor 'vliegende vliegen' of simpelweg 'zwevende vlekken'. Het gaat om kleine ondoorzichtige deeltjes die in het glasvocht van het oog zweven en schaduwen op het netvlies werpen. Deze deeltjes bestaan uit eiwitten, rode bloedcellen of kleine stukjes weefsel en veranderen van positie bij oogbewegingen.
Hoe dichter bij het netvlies ze zich bevinden, hoe beter we ze kunnen zien dankzij een scherpere schaduw. In de overgrote meerderheid van de gevallen is de aanwezigheid van zwevende vlekken het gevolg van natuurlijke veroudering en heeft het geen gevolgen. Als het aantal echter aanzienlijk en plotseling toeneemt, wordt aangeraden een afspraak te maken met een oogarts.
Wat betreft de lichtpuntjes die een Grand Prix lijken te rijden: hun officiële naam is het "blauw veld-entoptisch fenomeen", ook wel bekend als het fenomeen van Scheerer. Kort gezegd zijn de heldere puntjes witte bloedcellen die zich door de haarvaten in het netvlies verplaatsen.
Witte bloedcellen vullen bijna de volledige diameter van een haarvat, waardoor een staart van rode bloedcellen ontstaat die we onder ideale omstandigheden met een donkerdere tint kunnen waarnemen. Ook al kennen we de oorsprong van beide verschijnselen, ze verliezen nooit hun verrassingseffect.
