De 14e oktober ligt achter ons, en dat betekent één ding: De aftelling voor het einde van de uitgebreide ondersteuning van Windows 10 begint. Redmond staat op het punt om in een nieuwe zelfgecreëerde crisis te belanden, door zijn duim naar beneden te steken naar zijn populairste besturingssysteem, met minder dan tien jaar op de schouders en 62 procent van de markt bezet. Dat komt neer op miljoenen perfect functionerende computers die geen Windows 11 kunnen ontvangen vanwege de willekeurigheid van de vereisten... en de onderliggende vraag blijft altijd dezelfde: Wat gebeurt er met de gebruikers?

Windows 10: een jaar voor het einde
Windows 10: een jaar voor het einde

De geschiedenis tot nu toe

Windows 10: een jaar voor het einde
Zo zag de technische preview van Windows 10 er in 2014 uit. De dingen zijn veel veranderd... en niet per se ten goede.

Windows 7 debuteerde op 22 oktober 2009, en de uitgebreide ondersteuning via het ESU-programma duurde tot januari 2023. Sterker nog, de editie "Embedded POSReady 7" voor verkooppunten en kiosken beëindigde vorige week zijn ESU-ondersteuning, waarmee bijna vijftien jaar aan patches en hotfixes werd gemarkeerd.

Als we Windows 8 en 8.1 als één besturingssysteem beschouwen, duurde de ondersteuning van 26 oktober 2012 tot 10 januari 2023. Windows 8.x kreeg geen enkele ESU, en de enige uitzondering (Windows Embedded 8.1 Industry) liep tot juli van datzelfde jaar. Minder dan elf jaar, niet slecht voor zo'n controversieel ontwerp.

Nu lijkt alles erop te wijzen dat Windows 10 meer in lijn zal zijn met wat er met Windows 7 is gebeurd. Tussen 29 juli 2015 en 14 oktober 2025 zitten meer dan tien jaar, maar we moeten nog drie jaar onder ESU toevoegen, en we mogen de LTSC-versies niet vergeten die de limiet verschuiven naar januari 2032. Als dit aan de oppervlakte niet zo slecht klinkt, wat is dan het probleem?

Windows 11: "jE mOeT dE pC vErAnDeReN"

Windows 10: een jaar voor het einde
Een voorbeeld: Microsoft zegt dat mijn Ryzen 7 1800X niet compatibel is met Windows 11. Uiteraard ben ik overgestapt naar de Rebellenalliantie en heb ik het toch geïnstalleerd. (!)

Naast het feit dat het geen overtuigende redenen presenteert om de overstap te maken, en te kampen heeft met regressies in basisfuncties zoals de positie van de taakbalk (die niet kan worden veranderd zonder extra software), is de grootste belediging van Windows 11 de hardwarevereisten. Onder het argument van "betere beveiliging" zijn hele generaties functionerende computers buiten de officiële ondersteuning gehouden, en de oplossingen die op het web beschikbaar zijn (met Rufus voorop) bevestigen alleen maar het kunstmatige karakter van die beperkingen.

Windows 10: een jaar voor het einde
Een systeem zoals Windows 11 IoT Enterprise LTSC zou dit hele conflict kunnen voorkomen... maar Microsoft weigert

Wanneer het moment daar is, is het waarschijnlijk dat een groot deel van de gebruikers kiest voor een installatie van Windows 11 op "niet-ondersteunde" hardware. Er bestaat ook de mogelijkheid om meer exotische edities te gebruiken, zoals Windows 11 IoT Enterprise LTSC (dat TPM, Secure Boot en UEFI in "aanbevolen" verandert), en het zou natuurlijk een gebrek aan respect zijn om de verschillende smaken Linux te vergeten.

Niemand kan echter ontkennen dat de situatie heel anders is: voorheen kondigde Redmond trots de achterwaartse compatibiliteit van zijn besturingssystemen aan. Tegenwoordig is het vastbesloten om elke legacy-optie voor de retailmarkt te vernietigen, en de enige "officiële weg" die het gebruikers biedt, is het upgraden van hardware. Gelukkig zijn er alternatieven, maar het probleem is door Microsoft gecreëerd... opnieuw.

Windows 10: een jaar voor het einde