Geen enkele losse aanwijzing bewijst dat een Android-app spyware is. Onbekende apps, ongewone hitte, snel batterijverbruik, trage prestaties of een plotseling hoger dataverbruik zijn redenen om verder te kijken. Android Authority noemt zulke verschijnselen waarschuwingssignalen; gewone appactiviteit kan ze ook veroorzaken.
Behandel een afwijking als reden om te controleren, niet als een diagnose. Kijk wat de app mag doen en of dat past bij haar functie.
Welke signalen zijn reden om verder te kijken?
Begin bij veranderingen die je aan een specifieke app kunt koppelen. Een app die je niet herkent of een installatiebestand (APK) van een bron die je niet vertrouwt, verdient extra aandacht. Hetzelfde geldt voor opvallende warmte, batterij- of dataverbruik en een telefoon die plotseling traag reageert. Zulke signalen kunnen ook een gewone verklaring hebben, zoals intensief gebruik; bekijk ze daarom samen met de toegang en activiteit van de app.
Welke controles geven bruikbare aanwijzingen?
Werk de controles in deze volgorde af. Zo begin je met wat op de telefoon staat en ga je pas daarna verder met scans of netwerkverkeer.
- Bekijk de geïnstalleerde apps. Controleer of je elke app herkent en let extra op apps die via een APK van een onbetrouwbare bron zijn geïnstalleerd.
- Controleer de machtigingen. Vraag je per app af of de toegang past bij wat die app doet. Toegankelijkheid is bijzonder gevoelig: die toegang kan een app laten handelen namens de gebruiker en inhoud op het scherm laten bekijken. Geef die toegang alleen aan een app waarvoor dat nodig is.
- Bekijk toegangsindicatoren en het privacydashboard. Op nieuwere Android-versies kunnen die laten zien wanneer apps de camera, microfoon of locatie gebruiken. De precieze onderdelen hangen af van de Android-versie.
- Voer een scan uit met Google Play Protect. De ingebouwde scanner kan schadelijke apps signaleren, maar een schone scan sluit niet uit dat een app risico oplevert.
- Bekijk zo nodig het netwerkverkeer. PCAPdroid kan helpen te zien met welke adressen een app verbinding maakt. Een verbinding op zichzelf bewijst geen kwaadwillend gedrag; een verdacht IP-adres kun je nader onderzoeken met AbuseIPDB.
Gebruik je al een VPN, dan kan de netwerkcontrole zelf een praktische hindernis opleveren. Een melding in de PCAPdroid-projectrepository beschrijft dat de standaardopnamemodus Android VPNService gebruikt en kan botsen met een tweede app die eveneens VPNService gebruikt. Dat is een gerapporteerd conflict bij netwerkcontrole, geen aanwijzing dat een app op je telefoon spyware is.
Hoe verwijder je een verdachte app?
Android Authority beschrijft deze volgorde voor een Samsung Galaxy S24 FE met One UI 9.0. De precieze menu’s en stappen kunnen op andere toestellen verschillen.
- Verbreek de netwerkverbinding van de telefoon.
- Trek de machtigingen van de app in, waaronder eventuele toegang via Toegankelijkheid.
- Probeer de app te verwijderen. Stop de app eerst geforceerd als dat nodig is en probeer het daarna opnieuw.
- Probeer de verwijdering opnieuw in de veilige modus als de app blijft staan.
- Gebruik een fabrieksreset als laatste stap wanneer de app niet weggaat.
Een oude back-up kan de app na een reset terugzetten als je niet weet wanneer die op de telefoon is gekomen. Als je vermoedt dat accountgegevens zijn blootgesteld, wijzig dan de wachtwoorden vanaf een ander toestel.