Miljoenen gebruikers hebben de nieuwste Windows 10-update ontvangen, maar velen grijpen de kans aan om het systeem te formatteren en opnieuw te beginnen. Als jij een van die gebruikers bent, wil je waarschijnlijk wat trucs doornemen om de prestaties van Windows 10 voor gaming te verbeteren. De meeste aanpassingen zijn goed gedocumenteerd, maar er is altijd nog een hoekje om te verkennen...
De optimalisatie is nooit af
Windows 10 is een gigantisch besturingssysteem, en dat betekent dat er verschillende factoren zijn die de uiteindelijke prestaties bepalen. Als we de hoeveelheid RAM-geheugen, de werkelijke snelheid van de opslag en de updates van stuurprogramma's buiten beschouwing laten, zijn er nog veel parameters op de achtergrond die bestudeerd en aangepast kunnen worden. Windows 10 heeft de titanische taak om correct te werken op een breed scala aan hardware, dus het is mogelijk dat de fabrieksinstellingen niet optimaal zijn voor jouw computer. Veel parameters staan op 'standaard' of 'automatisch', en hoewel we in het algemeen niets zouden moeten aanraken, verdienen ze zeker een tweede blik.
Zo verbeter je de prestaties van Windows 10 voor gaming
De services
Een standaardinstallatie van Windows 10 kan meer dan 80 services draaien. Sommige stoppen bijna meteen, maar veel blijven actief en eisen stukjes van je RAM-geheugen op. Het lastigste is om te bepalen of we die services echt nodig hebben en wat het risico is om ze uit te schakelen. Het Black Viper-portaal geldt nog steeds als een soort 'bijbel' voor specifieke gegevens over een service en de aanbevolen status.
Een historisch voorbeeld is de printspooler. Als je geen printer op het systeem hebt, waarom zou je de service dan op automatisch laten staan? Als het idee van een 'uitgeschakelde service' je zorgen baart, biedt Windows een snelkoppeling met de optie 'Handmatig'. Veel hoogwaardige services zijn zo ingesteld (Windows Update, Bluetooth en de Microsoft Store). Dit is waar virtualisatie schittert: als je wilt experimenteren met het optimaliseren van services in Windows 10, is een virtuele omgeving ideaal om te testen, fouten te maken en opnieuw te testen.
Wat doen we met de game-modus?
De introductie van de 'game-modus' gaat terug tot de Creators Update die in april 2017 debuteerde. De officiële beschrijving zegt dat 'Windows prioriteit geeft aan jouw game-ervaring' door het blokkeren van de installatie van patches via Windows Update en het verbeteren van de FPS-snelheid in onze games. Inmiddels zijn er vier jaar verstreken en de belangrijkste suggestie is nog steeds om beide toestanden uit te proberen. Sommige gebruikers zweren bij de voordelen van de game-modus, anderen zeggen dat de prestaties slechter worden, en voor de meesten verandert er niets.
Als de computer al wat ouder is of hardware heeft die wordt beïnvloed door bepaalde speciale omstandigheden (bijvoorbeeld Spectre/Meltdown-mitigaties), is de algemene aanbeveling om de game-modus uit te schakelen, maar ik benadruk: je moet beide situaties evalueren. MSI Afterburner of de oude Fraps (als de game geen interne FPS-teller heeft) helpen om prestatieverschillen te detecteren.
"Hardwareversnelling van de GPU-planning"
Ook bekend als 'GPU Scheduling', deze modus beschikbaar in Windows 10 2004 of nieuwer probeert 'de latentie te verminderen en de prestaties te verbeteren'. De technische beschrijving spreekt over het toewijzen van taken aan de GPU via een thread met hoge prioriteit op de CPU, ondersteund door het gebruik van frame buffering. Dit optimaliseert de prestaties... maar veroorzaakt lag. Daarentegen verplaatst de "hardwareversnelling van de GPU-planning" die CPU-thread naar een speciale processor op de GPU.
Als je hardware en videodriver compatibel zijn, zou GPU Scheduling nuttig kunnen zijn... nadruk op 'zou kunnen'. De meeste games negeren deze parameter of lijden onder een daling van de FPS, maar als je wilt experimenteren, ga naar Instellingen -> Scherm en vervolgens naar Grafische instellingen. Elke wijziging hier vereist een herstart.
Energiebeheer
Een terugkerende klacht in Windows 10 is dat het menu Instellingen niet dezelfde geavanceerde opties heeft als het klassieke Configuratiescherm, maar daar komt nog bij dat bepaalde parameters dubbel verschijnen. 'Energiebeheer' staat bovenaan de lijst en het is geen slecht idee om alles dubbel te controleren.
Het pictogram in het Configuratiescherm is niet veranderd, maar in het menu Instellingen moet je naar Systeem -> Starten/afsluiten en slaapstand. Daar vind je de sectie Prestaties en energie. Schuif de regelaar naar Maximale prestaties, tenzij je een laptop gebruikt en je batterij wilt optimaliseren.
Videostuurprogramma's en DirectX
Stuurprogramma's zijn vermoedelijk niet de verantwoordelijkheid van het besturingssysteem, maar Windows 10 heeft alle hulp nodig die we kunnen geven, en het juiste videostuurprogramma is essentieel. In de overgrote meerderheid van de gevallen is dat 'juiste' stuurprogramma de nieuwste versie van de GPU-fabrikant, maar sommige grafische kaarten werken beter met eerdere versies. Aarzel niet om benchmarks te gebruiken om te controleren of er verschillen zijn.
Aan de andere kant bevat Windows 10 alle modules die DirectX vormen, maar er zijn oudere games die de installatie van de 'redist' van DirectX 9, 10 en 11 vereisen. Microsoft had de downloadlink verwijderd, maar deze is hersteld. Het is een pakket van 95 megabytes en verdient een plek op je onderhouds-USB-stick.
Samenvatting
Het verbeteren van de prestaties van Windows 10 voor gaming is een eeuwigdurend werk in uitvoering. Er is altijd iets nieuws om te proberen en te evalueren, vooruit en achteruit te gaan. Naast wat we hier hebben gepubliceerd, raden we zeker ons artikel aan om Fortnite en andere games te optimaliseren. De combinatie met die informatie stelt je in staat om al het sap uit je hardware te persen, tot de laatste druppel. Veel succes!
