Valve rozwija SteamOS dla Arm dzięki FEX, Protonowi i Leptonowi

SteamOS na Steam Frame łączy trzy warstwy zgodności: FEX tłumaczy programy x86 na instrukcje Arm64, Proton uruchamia gry Windows w Linuksie, a Lepton pozwala uruchamiać gry Android w linuksowym kontenerze. Valve rozwija ten zestaw jako punkt wyjścia do szerszej obsługi urządzeń Arm.

SteamOS zaczyna od Steam Frame

Steam Frame korzysta z systemu SteamOS i procesora Snapdragon 8 Gen 3 Arm64. Dla gracza oznacza to zmianę podstawowego problemu: zamiast uruchamiać gry na typowym komputerowym procesorze x86, system musi radzić sobie z kodem przygotowanym dla innej architektury.

Valve rozwija więc SteamOS wokół konkretnego urządzenia, a jednocześnie pracuje nad szerszym wsparciem sprzętu Arm. Pierre-Loup Griffais z Valve przedstawiał Steam Frame jako drogę do bardziej ogólnego SteamOS dla tej architektury. Na tym etapie konkretnym przykładem takiej konfiguracji pozostaje Steam Frame.

FEX, Proton i Lepton rozwiązują różne problemy

Te nazwy łatwo wrzucić do jednego worka, ale każda warstwa działa na innej granicy zgodności.

Co robi FEX?

FEX jest emulatorem działającym w przestrzeni użytkownika. Tłumaczy instrukcje x86 oraz x86-64 na instrukcje Arm64, dzięki czemu oprogramowanie napisane dla komputerowych procesorów x86 może działać na sprzęcie takim jak Steam Frame.

Warstwa potrafi przekazywać wywołania OpenGL i Vulkan do natywnych bibliotek hosta. Wykorzystuje też buforowanie kodu, którego celem jest ograniczenie narzutów emulacji i zacinania obrazu. Nie daje to automatycznie wydajności identycznej z natywnym uruchomieniem kodu x86 — rezultat zależy od gry, sprzętu, sterowników i stosu graficznego.

Czym FEX różni się od Protona?

FEX zajmuje się architekturą procesora, a Proton zgodnością systemową. FEX odpowiada za tłumaczenie instrukcji x86 na Arm64. Proton, oparty między innymi na Wine i rozwiązaniach graficznych takich jak DXVK, zapewnia zgodność gier Windows z Linuksem.

Gra Windows skompilowana dla x86, uruchamiana na urządzeniu Arm, może więc potrzebować obu warstw: Proton obsługuje przejście Windows–Linux, a FEX przejście x86–Arm64. To dwa różne piętra tego samego budynku. Jeśli jedno z nich zawiedzie, sama obecność drugiego nie wystarczy.

Co robi Lepton?

Lepton uruchamia gry Android w kontenerze Linuksa zaprojektowanym z myślą o ograniczeniu narzutu. Ta ścieżka jest szczególnie istotna dla Steam Frame, ponieważ wiele samodzielnych gier VR powstawało pierwotnie z myślą o urządzeniach Quest opartych na Androidzie.

Dzięki temu twórcy takich produkcji mogą wykorzystywać znany sobie sposób budowania aplikacji Android, a jednocześnie dostarczać je na Steam Frame. Lepton nie pełni tej samej funkcji co Proton: nie służy do uruchamiania gier Windows, tylko do obsługi gier Android w środowisku SteamOS.

Dlaczego Lepton ma znaczenie dla gier Steam Frame?

Steam Frame nie musi ograniczać się do klasycznych portów gier komputerowych. Androidowa ścieżka daje twórcom VR dodatkowy sposób przenoszenia istniejących produkcji na urządzenie.

Wśród wczesnych gier Steam Frame wskazano między innymi Action Hero, Pavlov Shack oraz Table Space: Board and Card Game Sandbox jako tytuły bez wersji dla Windows, macOS lub Linuksa. Ich obecność pokazuje praktyczne zastosowanie Leptona: część katalogu może trafić na Steam Frame dzięki wersji Android, bez klasycznego portu na desktopowy system.

Valve koncentruje ten rozwój na grach. Lawrence Yang dopuścił możliwość szerszego wykorzystania Leptona przez twórców, ale podkreślił, że Valve jest firmą tworzącą gry i na nich się skupia.

Co szersze SteamOS na Arm mogłoby zmienić?

Arm jest obecny w wielu urządzeniach, ale świat gier PC przez lata był zbudowany głównie wokół x86. FEX zmniejsza tę barierę, ponieważ pozwala uruchamiać kod x86 na Arm64. Lepton dodaje drugą drogę dla gier, które mają rodowód mobilny lub VR.

Dla użytkownika potencjalną korzyścią byłoby ograniczenie sytuacji, w której wybór sprzętu Arm oznacza pozostawienie części biblioteki Steam. W praktyce każda gra nadal wymaga osobnej zgodności z warstwami, sterownikami i konkretną konfiguracją sprzętową. Sama obecność FEX, Protona lub Leptona nie gwarantuje identycznego działania całego katalogu.

Co to oznacza dzisiaj?

Steam Frame jest konkretnym przykładem urządzenia Arm64 z systemem SteamOS, w którym trzy warstwy rozwiązują trzy różne problemy: FEX tłumaczy kod procesora, Proton obsługuje gry Windows, a Lepton otwiera drogę dla gier Android.

Szersze wsparcie SteamOS dla urządzeń Arm pozostaje rozwijanym kierunkiem Valve, zapowiadanym jako rozszerzenie możliwości rozpoczętych wraz ze Steam Frame.