Anderon krijgt 1 miljard dollar en meldt eerste quantumwafers

De IBM quantum waferfabriek Anderon heeft op 16 september 2026 een belangrijke stap gezet: het Amerikaanse ministerie van Handel rondde een subsidie van 1 miljard dollar uit de CHIPS and Science Act af, terwijl Anderon meldde dat de eerste quantumwafers door de fabriek liepen. De vestiging in Albany, New York, is opgezet als zelfstandige foundry voor quantumhardware en richt zich in eerste instantie op supergeleidende qubits.

Van intentieverklaring naar definitieve subsidie

IBM en het Amerikaanse ministerie van Handel kondigden op 21 mei 2026 een intentieverklaring aan voor Anderon. De federale bijdrage van 1 miljard dollar was toen nog voorgesteld. Op 16 september maakte Anderon bekend dat de subsidie definitief was toegekend.

IBM heeft daarnaast 1 miljard dollar in contanten aan Anderon toegezegd. Het concern bracht ook intellectueel eigendom, bedrijfsmiddelen en gespecialiseerd personeel in. Daarmee krijgt het project zowel federale financiering als een directe bijdrage van IBM.

Wat bouwt Anderon in Albany?

Anderon is een IBM-bedrijf met hoofdkantoor in Albany, New York. De onderneming omschrijft zichzelf als een pure-play quantum foundry: een zelfstandige productiepartner die quantumwafers maakt, in plaats van uitsluitend als interne onderzoekslijn van IBM te werken.

De fabriek gebruikt processen voor wafers met een diameter van 300 millimeter. De eerste productiefocus ligt op arrays met supergeleidende qubits. Daarnaast noemt Anderon quantum-input/output, versterkers, filters en andere onderdelen van de signaalketen waarmee quantumchips worden uitgelezen.

De productiebasis omvat onder meer supergeleidende bedrading, through-silicon vias — verticale verbindingen door een wafer — en bump bonds voor elektrische verbindingen. Ook zijn process-designkits, inline-wafertests, karakterisering en standaardprocesroutes voorzien. Zulke hulpmiddelen moeten quantumtechnologiebedrijven helpen hun ontwerpen op een reproduceerbaar productieproces aan te sluiten.

Waarom een zelfstandige quantum-foundry ertoe doet

Quantumhardware draait niet alleen om qubits en algoritmen. De fabricage bepaalt ook hoe ontwerpen worden opgeschaald, getest en verbonden met de elektronica die signalen aanstuurt en uitleest. Anderon moet die productielaag als aparte onderneming aanbieden aan meerdere quantumtechnologiebedrijven.

Dat model verschilt van een interne productielijn die vooral de eigen hardware-roadmap van één bedrijf bedient. Voor IBM is Anderon bovendien de industriële basis onder de eigen quantumstrategie. Jay Gambetta, directeur van IBM Research en IBM Fellow, koppelde de foundry aan een productiebasis die met IBM's roadmap moet meegroeien.

Anderon richt zich eerst op supergeleidende quantumhardware en ondersteunende elektronica. Het bedrijf heeft daarnaast plannen genoemd om later andere quantummodaliteiten te ondersteunen. Die uitbreiding is dus een toekomstplan, geen beschrijving van de huidige productiefocus.

Wat betekent de eerste waferproductie?

De melding van 16 september betekent dat de eerste quantumwafers door de productiefaciliteit liepen. Dat maakt de stap concreter dan de intentieverklaring van mei: de fabriek wordt niet langer uitsluitend als gepland project beschreven.

Dezelfde aankondiging koppelt Anderon aan IBM's doel om in 2029 een grootschalige fouttolerante quantumcomputer aan commerciële klanten te leveren. Dat jaartal is een doelstelling in IBM's roadmap. Anderon vormt daarin de beoogde productiebasis voor quantumhardware, terwijl de fabriek zelf in eerste instantie wafers en onderdelen voor de quantumhardwareketen maakt.

Anderon is bedoeld voor meerdere quantumtechnologiebedrijven. De onderneming presenteert zich daarbij als productiepartner die klanten helpt zich op de ontwikkeling van quantumsystemen te richten. De eerste gemelde wafers markeren daarmee een overgang van financiering en planning naar daadwerkelijke fabricage in de fabriek van Albany.