Op 8 april is het drie jaar geleden dat Microsoft de uitgebreide ondersteuning voor Windows XP beëindigde, maar het besturingssysteem heeft nog altijd eilandjes van verzet die voor verbazing zorgen. Volgens de cijfers van NetMarketShare won Windows XP tussen november en december 2016 bijna een half procentpunt aan marktaandeel. Andere metingen laten bescheiden stijgingen zien, maar de vraag blijft: waarom houdt XP stand?
Wanneer Microsoft besluit om een van zijn besturingssystemen dood te verklaren, trekt het alle registers open. De campagne rond Windows 10 is daar een goed voorbeeld van, maar Microsoft vergat een basisregel: als je te hard duwt, krijg je uiteindelijk iemand die terugduwt. Zo is Windows 7 nog altijd de duidelijke leider. Volgens NetMarketShare verloor Windows 7 in een jaar tijd vier procentpunt. De winst van Windows 10 kwam vooral van andere besturingssystemen, maar analisten denken dat het nog wel even duurt voordat het de grens van 25 procent passeert. Dat is het verhaal van de twee belangrijkste desktopbesturingssystemen, maar de nummer drie tart nog altijd alle voorspellingen: Windows XP.
De opmerkelijke cijfers
Het eerste feit is dat de daling van XP niet zo uitgesproken was als sommigen hadden verwacht. De grafieken tonen dat het slechts 2,5 procent van de markt verloor in een jaar tijd, dus gebruikers houden zich vast aan het systeem. Maar daar komt nog de recente stijging bij. Na een daling tot 8,27 procent in oktober (het laagste punt van 2016) kende het een dubbele opleving: 8,63 procent in november en 9,07 procent in december. Een vergelijking met StatCounter is moeilijk door de enorme verschillen in cijfers en steekproeven, maar het feit dat Windows XP de afgelopen twee maanden geen terrein verloor, is niet te ontkennen.
Waarom blijft XP bestaan?
Er zijn meerdere antwoorden. Ten eerste is Windows XP nog altijd belangrijk in bedrijven en overheden. Zo draait nog 90 procent van de openbare ziekenhuizen in het Verenigd Koninkrijk op XP. Steam meldt dat 1,5 procent van zijn gebruikers er op gamet. En dan hebben we het nog niet over geldautomaten en betaalterminals. Daarnaast is er de truc (nog steeds geldig) waarmee je updates kunt ontvangen door Windows Update te misleiden en een gewone XP-installatie te laten doorgaan voor Windows Embedded POSReady 2009, dat ondersteuning krijgt tot 9 april 2019. Tot slot spelen persoonlijke en economische overwegingen. Het idee dat "het is niet verouderd als ik het nog gebruik" wint terrein in regio's waar hardware duur is. Een computer die het goed doet op XP zal waarschijnlijk niet worden vervangen, ondanks de beveiligingsrisico's. Firefox heeft al aangekondigd XP dit jaar te laten vallen, maar Avast blijft zijn antivirus voor het systeem ondersteunen. Voor Microsoft is het verhaal van XP voorbij. Zijn gebruikers zijn het daar niet mee eens.
