De een praat over zijn favoriete series, de ander toont passie voor zijn voetbalclub, weer een ander deelt vakantiefoto’s uit 2003, en dan is er nog iemand die de Thaise roodstaartpapegaai wil redden. Facebook lijkt vol te zitten met heel verschillende persoonlijkheden, maar een recente studie gepubliceerd in het International Journal of Virtual Communities and Social Networking suggereert dat er maar vier typen gebruikers zijn.
Facebook kan veel dingen zijn: een communicatiemiddel, een afleiding, een uitwisselingsruimte, een bron van depressie, een toxische omgeving. Het sociale netwerk is veel veranderd, en niet noodzakelijk ten goede, maar uiteindelijk draait alles om de gebruikers. Soms zijn de gedachten van een contact zo anders dan de onze dat we ons afvragen hoe hij of zij ooit op onze lijst is gekomen, terwijl het in andere gevallen niet eens om gedachten gaat: de simpele inhoud die ze plaatsen stoort ons. Die chaos wekt de indruk dat er een breed scala aan persoonlijkheden bestaat, maar een studie in hetzelfde tijdschrift zegt dat dat niet zo is. In werkelijkheid zijn er maar vier typen gebruikers op Facebook.
Het resultaat komt voort uit een enquête waaraan 47 mensen deelnamen, een klein aantal op het eerste gezicht, maar meer dan voldoende door de toepassing van de zogenaamde “Q-methodologie”, ontwikkeld door psycholoog William Stephenson in 1935. Deze 47 deelnemers (Amerikaanse volwassenen van 18 tot 32 jaar) beantwoordden een enquête met 48 uitspraken, en gaven aan in hoeverre ze zich ermee identificeerden.
De vier typen Facebook-gebruikers
- “Relatiebouwer”, iemand die Facebook gebruikt als een verlengstuk van zijn offline leven om zijn relaties met vrienden en familie te versterken. Het sociale netwerk is geen multinationale en multiculturele zone, maar een persoonlijke ruimte die hem in contact laat blijven.
- “Window Shopper” is de toeschouwer, die veel inhoud van anderen consumeert maar zelden iets over zichzelf plaatst. Ook is hij zuinig met reacties en likes. Facebook is voor hem in feite een sociale verplichting, niets meer.
- “Omroeper”, zoals de naam al aangeeft, is het een communicatiemachine. Activisten, politici en organisatoren vallen onder dit type. Ze delen alles wat ze nodig achten, ongeacht of het aangenaam is of niet, en zelfs of het waar is of niet. Het zijn geïmproviseerde journalisten, degenen die video’s plaatsen met lokale evenementen, kritiek en schandalen. Facebook is voor hen een virtuele microfoon of een “veilige ruimte”, maar het heeft geen zin om te wachten tot ze persoonlijke details publiceren.
- “Selfies”. Narcissus met een smartphone. De selfie is het centrum van zijn eigen profiel, en hij zoekt goedkeuring van anderen via reacties en likes. Een afbeelding opgeslagen op de telefoon doet niets, en de Selfie verkiest deze te publiceren zodat het iets genereert.
De details van de studie zijn interessant, maar één ding is zeker: we zijn allemaal anders in het echte leven.
