GNOME 51 ‘A Coruña’ is op 16 september 2026 uitgebracht als stabiele versie van de GNOME-desktopomgeving. De release combineert soepelere beeldweergave en snellere schermopname met praktische functies zoals offline kaarten, uitgebreidere ov-informatie, automatische schermrotatie en een reeks verbeteringen in de kernapps.
GNOME 51 ‘A Coruña’ is de nieuwe stabiele release
De naam verwijst naar A Coruña, de Spaanse stad waar GUADEC 2026 in juli plaatsvond. GNOME 51 volgt de gebruikelijke ontwikkelcyclus van ongeveer zes maanden en kiest niet voor één spectaculaire blikvanger. De vernieuwingen zitten verspreid over de desktop, de instellingen en de meegeleverde toepassingen.
Voor gebruikers is vooral de combinatie interessant: enkele wijzigingen zijn technisch en werken op de achtergrond, terwijl andere meteen zichtbaar zijn in Maps, Settings, Calendar, Papers en Sushi.
Kaarten zonder internet en uitgebreider openbaar vervoer
GNOME Maps kan in GNOME 51 regionale kaartgebieden downloaden, beheren en zonder netwerkverbinding gebruiken. Dat maakt de toepassing bruikbaarder op plaatsen met een slechte verbinding of wanneer je onderweg geen mobiele data wilt gebruiken.
Maps toont daarnaast vertrektijden en aankomsten, actuele vertragingen, perrons, haltes en looptijden naar haltes wanneer die ov-gegevens beschikbaar zijn. De functie is dus meer dan een opgeslagen kaart: ze koppelt kaartinformatie aan beschikbare ov-gegevens.
Een soepelere en beter instelbare desktop
GNOME 51 past in Mutter — de compositor die vensters en animaties op het scherm samenvoegt — de beeldplanning en de verwerking van schermbeelden aan. De wijzigingen zijn bedoeld om animaties onder belasting soepeler te laten verlopen. Schermopname doet bovendien minder overbodig werk en kopieert minder buffers.
Ook de instellingen krijgen een reeks praktische uitbreidingen:
- automatische schermrotatie en een rotatievergrendeling op apparaten met een versnellingsmeter;
- het onthouden van de helderheid van monitoren na een herstart en na het wisselen van HDR;
- centreren bij het uitlijnen van schermen;
- de mogelijkheid om het touchpad uit te schakelen wanneer een muis is aangesloten;
- DNS-domeinzoekinstellingen;
- een vernieuwde interface voor het instellen van vingerafdrukken.
GNOME 51 verwijdert daarnaast ondersteuning voor verouderde NVIDIA-stuurprogramma-interfaces ten gunste van moderne standaardinterfaces. Ondersteuning voor WEP-wifibeveiliging verdwijnt eveneens.
Toegankelijkheid en toepassingen krijgen echte aandacht
De toegankelijkheidsverbeteringen zijn niet beperkt tot één instellingenpagina. De ondersteuning voor Reduced Motion — minder beweging in de interface — is uitgebreid naar meer widgets en onderdelen van de shell. Het selecteren van een gebied voor een schermafbeelding kan volledig met het toetsenbord, er is een instelling voor de time-out van de focusring en de uitvoer van schermlezers is opgeschoond.
In Files worden onder meer slepen van meerdere bestanden, selecties, het opnieuw laden van mappen en gegroepeerde meldingen verbeterd. Calendar krijgt verbeteringen voor de maand- en weekweergave, synchronisatie op de achtergrond, evenementlocaties en het bewerken van afspraken. De applicatie ondersteunt ook koppelingen naar Microsoft Teams.
Sushi, de bestandsvoorbeeldweergave van GNOME, is herschreven met GTK 4 en libadwaita. De toepassing krijgt onder meer een donkere modus en een weergave op ware grootte voor afbeeldingen. In GNOME Web kun je met Ctrl+Shift+C de huidige URL kopiëren en wachtwoorden veilig laten genereren via pwquality.
Papers kan getekende of geïmporteerde visuele handtekeningen in documenten plaatsen. Zo’n handtekening is een visueel element in een document en biedt niet de cryptografische waarborg van een digitale handtekening die de authenticiteit van een document garandeert.
Ook Loupe en Software krijgen wijzigingen. Binnen GNOME Circle zijn tijdens de ontwikkelcyclus Bobby, Tally en Bazaar opgenomen. Bobby is een browser voor SQLite-databases, Tally is een tellerapplicatie en Bazaar richt zich op Flatpak-apps en uitbreidingen, vooral uit Flathub.
Hoe GNOME 51 bij Linux-gebruikers terechtkomt
GNOME 51 zelf is een desktopomgeving die normaal door een Linuxdistributie wordt geleverd, niet een gewone Flatpak-applicatie. Flathub kan wel bijgewerkte GNOME-toepassingen aanbieden. Voor vroege tests verwijst het project naar Nightly-builds van GNOME OS; die route is bedoeld voor avontuurlijke testers.
De releasepagina meldt dat GNOME 51 in de weken na de release naar grote Linuxdistributies zal komen. De precieze timing hangt daarmee af van de distributie die je gebruikt.
