xess-xmx-linux laat XeSS Super Resolution en framegeneratie op XMX-eenheden draaien in games die via Proton lopen. Het is een zelfstandige experimentele oplossing, geen ingebouwde Proton-functie: het project zegt dat het Proton en vkd3d-proton niet aanpast. De projectdocumentatie beschrijft de vereisten en de eigen benchmarkresultaten.
Een aparte route voor XeSS in Proton
XeSS is Intels techniek voor beeldopschaling; XMX verwijst naar matrixrekenkernen in bepaalde Intel Arc-gpu’s. xess-xmx-linux gebruikt Windows-bibliotheken van XeSS en een igdext64.dll-tussenlaag. Een aangepaste versie van Mesa’s Vulkan-driver ANV compileert de XeSS-kernels met de Intel Graphics Compiler.
NeoTeo beschreef eerder een voorstel om XeSS via wijzigingen in Proton en andere compatibiliteitslagen te ondersteunen. xess-xmx-linux kiest een andere aanpak: het project gebruikt aangepaste drivers en een tussenlaag, zonder Proton of vkd3d-proton zelf te wijzigen.
De configuratie die het project beschrijft
De eigen documentatie van het project noemt deze hardware- en softwarevoorwaarden:
| Onderdeel | Gedocumenteerde eis of grens |
| Gpu | Intel Arc met XMX uit de Xe-HPG-, Xe2- of Xe3-generatie. Het project noemt ontwikkeling op Arc B390 en gebruikerstests op Arc B580 en Arc A310. |
| Kernelstuurprogramma | Intel xe of i915. |
| Mesa | Aangepaste Mesa 26.1.2 of Mesa 26.3.0-rc3. Die laatste versie is een release candidate; het project testte daarmee minder games. |
| Proton en renderer | vkd3d-proton zoals opgenomen in Proton 11 of GE-Proton 11. De ontwikkeling gebruikte GE-Proton 11-6 en Proton Experimental. De game moet de DirectX 12-renderer gebruiken om de beschreven XeSS-keuze te kunnen maken. |
| Steam | De native Steam-client. Flatpak Steam wordt niet ondersteund. |
| Systeembibliotheken | Voor de meegeleverde drivers zijn glibc 2.38 en libwayland-client 1.24 of nieuwer nodig. |
| Gpu’s buiten de genoemde tests | Xe-LPG, gebruikt in Meteor Lake, heeft volgens het project geen XMX. Lunar Lake en Arrow Lake-H worden herkend, maar zijn niet getest. |
De meegeleverde drivers zijn gebouwd op Arch Linux. Volgens het project hebben Debian 13 en Ubuntu 24.04 libwayland-client 1.23; voor die systemen is een zelf gebouwde driver nodig. De genoemde tests en vereisten maken niet elke Intel-handheld of Arc-gpu automatisch compatibel.
Een eerste game kan een minuut of twee pauzeren terwijl de kernels worden gecompileerd. Het project slaat die daarna op in ~/.cache/xess-xmx. Als de aangepaste driver niet wordt geladen, kan de sessiecontrole terugvallen op de standaarddriver en kan XeSS een generieke route zoals DP4a gebruiken.
De projectcijfers voor Arc B390
Het project publiceert één ingebouwde benchmarkrun per game op een Arc B390. De twee configuraties verschillen zowel in Mesa-versie als in XeSS-renderpad:
| Game | Mesa 26.1.2 met DP4a | Aangepaste Mesa 26.3.0-rc3 met XMX | XMX met Frame Generation 3× |
| Cyberpunk 2077 | 47,7 fps | 61,3 fps | 117 fps |
| Forza Horizon 6 | 43 fps | 46 fps | 98 fps |
De cijfers zijn dus geen zuivere meting van het effect van XMX alleen. Het project schrijft het grootste deel van het verschil tussen de twee configuraties toe aan Jay, Mesa’s nieuwere shadercompiler, en schat dat XMX op zichzelf in beide games ongeveer 5% sneller is dan DP4a. Bij Forza Horizon 6 vermeldt het project ook een gpu-framerate van 47,3 fps met DP4a en 55,0 fps met XMX; volgens het project beperkt de renderthread de stijging van de framerate in de game.
Framegeneratie en lage latentie
Het project beschrijft XMX-framegeneratie op 2×, 3× en 4×. Multipliers van 5× tot en met 8× zijn experimenteel en worden niet door Intel ondersteund; bij 7× en 8× neemt de latentie volgens het project sterk toe. Voor Wuthering Waves rapporteert het project met de lage-latentiemodus 36–50% minder wachtrijlatentie bij dezelfde framerate.
Wat de demonstratie op een handheld laat zien
ETA PRIME toont een MSI Claw 8 EX met Arc G3 Extreme / Arc B390 op een instelling van 30 W. In de ClawDeck-menu’s zijn opties zichtbaar voor de XMX-overschrijving, framegeneratiemultipliers en Xe Low Latency. De demonstratie bevat gameplay van onder meer Cyberpunk 2077 en Forza Horizon 6.
