Laptops moeten een delicate balans bereiken tussen prestaties, formaat, gewicht, energieverbruik en warmteafvoer. Sommige fabrikanten doen het goed, anderen laten veel te wensen over met hun producten, maar niemand ontsnapt aan bepaalde defecten. De meest voorkomende problemen in een koelsysteem wijzen meestal naar de ventilator, de koelpasta of de pads, maar Graham van het kanaal Adamant IT herinnert ons met zijn nieuwste video aan een ander element om rekening mee te houden: de heat pipe.
Wanneer we een computer met temperatuurpieken krijgen, schieten meteen een paar veelvoorkomende oorzaken te binnen: de koelpasta moet af en toe worden “ververst” (trouwens, dat moet ik bij mijn eigen systeem ook doen), ventilators stoppen met draaien, pads raken versleten, en natuurlijk kan de combinatie van stof, haren en andere elementen elke luchtinlaat blokkeren.
We moeten ook geen problemen met pompen en het natuurlijke vloeistofverlies vergeten als de computer waterkoeling gebruikt, maar Graham van het kanaal Adamant IT laat ons een extra defect zien, een zeer zeldzame mogelijkheid die vaak over het hoofd wordt gezien: het gaat om de heat pipe, technisch een “tweetraps-thermosifonbuis”, en veel beter bekend onder de Engelse term heat pipe.
Het falen van een heat pipe in een laptopkoeler
Een snelle opfrisser: de heat pipe combineert convectie met faseovergang om warmte over te dragen en af te voeren. Met andere woorden, de vloeistof binnenin wisselt tussen verdamping en condensatie, en met behulp van een radiator/ventilator-combinatie aan een van de uiteinden (of alleen de radiator als de configuratie fanless is) wordt de overtollige warmte uit het systeem verdreven.
Een heat pipe heeft geen mechanische onderdelen, maar kan toch stoppen met werken onder bepaalde omstandigheden, zoals een lekkage van de vloeistof binnenin (door een barst of een perforatie in het metaal), of een verstopping die de gebruiker niet per se met het blote oog kan zien. Graham's demonstratie begint met een stresstest op een Dell-laptop, en de processor gaat in een throttling-cyclus om niet boven de 100 graden te worden “gekookt”.
De ventilator werkt en de koelpasta is recent vervangen, maar er zijn ook geen stoten of externe schade aan de radiator. Met behulp van een warmtebeeldcamera bevestigt Graham dat er een verstopping zit voorbij de bocht van de heat pipe, waardoor de warmte zich in het eerste gedeelte concentreert. De tweede test toont een correct werkende koeler: de warmte wordt door de hele heat pipe verdeeld, en we kunnen ook de verzadiging zien wanneer hij de ventilator even loskoppelt.
Dat roept een vraag op: wat kunnen we doen als we geen warmtebeeldcamera hebben? Nou... de klassieke “aanraken en je branden” werkt heel goed. Ik geef toe dat ik in meer dan 25 jaar nog nooit met dit defect te maken heb gehad, maar Graham is het al twee keer tegengekomen in minder dan zes maanden. Kortom, als een laptop een overmatige temperatuur vertoont zonder duidelijke reden, moet je de heat pipe controleren.
