Het is ons overkomen met films, series, muziekvideo's en zelfs live televisie: iemand praat, we kijken erbij, we denken dat er een specifiek woord wordt gezegd... maar de beweging van de lippen komt niet helemaal overeen. Welkom bij het McGurk-effect, een fenomeen dat de perceptie van spraak kan vervormen. Met andere woorden, de “feedback” die via de ogen binnenkomt, kan geluiden in onze oren plaatsen die nooit zijn gereproduceerd.
Sommige mensen zijn bijzonder duidelijk als ze praten. Anderen hebben een zo zwaar en uitgesproken accent dat we bijna ondertiteling nodig hebben. En dan zijn er nog degenen die iets lijken te zeggen... maar in werkelijkheid iets anders zeggen. Het is een eenvoudige kwestie van gegevens ontvangen en deze verkeerd interpreteren. Een goed voorbeeld zijn optische illusies, die ons over het algemeen dingen laten zien die niet bestaan, maar raad eens? De relatie ogen-hersenen kan geluiden in onze oren installeren die nooit zijn uitgezonden. De officiële naam voor die auditieve illusie is het “McGurk-effect”
McGurk-effect: wanneer de ogen voorrang hebben
In de eerste video herhaalt de dame het woord “bar”. Het klinkt als “bar”, en onze ogen lijken via de beweging van haar lippen te bevestigen dat het inderdaad “bar”. Wanneer we nu de tweede video afspelen, geeft de combinatie oren-ogen-hersenen aan dat het herhaalde woord “far” is... maar dat is een vergissing: wat ze zegt is “bar”, net als in de eerste video.
Het McGurk-effect is een overtuigend bewijs van het conflict dat ontstaat tussen de deelname van twee sensorische systemen wanneer ze dezelfde informatie interpreteren, en de invloed van het ene op het andere. In dit geval, krijgen de ogen voorrang op de oren.
De meest effectieve manier om het McGurk-effect tegen te gaan is de ogen te sluiten en de weg vrij te maken voor verwerking met het oor. Een ander opvallend detail is dat onze kennis van het McGurk-effect de impact ervan niet vermindert, en het werkt elke keer perfect. Het menselijk brein doet er alles aan om sensorische verschillen op te lossen, en in bepaalde gevallen is het resultaat verre van optimaal...
