Het memorandum van NASA-bestuurder Jared Isaacman van 20 september 2026 beschrijft een koerswijziging richting een maanbasis die stap voor stap op het oppervlak moet ontstaan. In hetzelfde document staat dat Artemis III ongeveer 90 dagen achter op schema ligt, terwijl een lancering in de zomer van 2027 als best-case-scenario overeind blijft. De basis zelf is toekomstplannen: NASA wil eerst robots, voertuigen en infrastructuur naar de zuidpool brengen voordat astronauten er langere tijd kunnen werken.
NASA wil een aanwezigheid op de maan in drie fasen opbouwen
NASA’s Ignition-programma richt zich op een buitenpost nabij de zuidpool van de maan. Die regio is wetenschappelijk interessant, maar ook bijzonder lastig door het ruige terrein, extreme lichtomstandigheden en mogelijke hulpbronnen in permanent beschaduwde gebieden.
De officiële planning loopt van robotverkenning naar menselijke operaties. De drie fasen zien er als volgt uit:
| Fase | Periode | Belangrijkste werkzaamheden |
| Fase één | Nu tot en met 2029 | Robotmissies, experimenten, technologie-demonstraties, terreinonderzoek en het in kaart brengen van hulpbronnen |
| Fase twee | 2029–2032 | Aanleg van energie-, communicatie-, vracht- en logistieke infrastructuur |
| Fase drie | Vanaf 2032 | Langdurige menselijke operaties en de verdere opbouw van een permanente buitenpost |
De aanpak is bewust incrementeel. Eerst moet NASA betrouwbare toegang tot het gebied opbouwen en leren hoe voertuigen en apparatuur zich op het maanoppervlak gedragen. Daarna kunnen energievoorziening, communicatie, mobiliteit en logistiek meegroeien met de missies.
Wat verandert er door het memorandum van Jared Isaacman?
Isaacmans memorandum legt de nadruk op activiteiten op de maan in plaats van uitsluitend op infrastructuur in een baan om de maan. Artemis, commerciële maanlanders, terreinwagens en drones moeten samen de route naar de buitenpost ondersteunen.
Voor Artemis III schetst het document een ongemakkelijke combinatie van vertraging en ambitie: de missie ligt volgens Isaacman ongeveer 90 dagen achter op schema, maar een lancering in de zomer van 2027 blijft in het beste geval mogelijk. Hij koppelde die planning bovendien aan de voorwaarde dat NASA pas lanceert wanneer de missie gereed is.
Die timing is belangrijk omdat Artemis III deel uitmaakt van de bredere keten richting het maanoppervlak. Een verschuiving in die bemande architectuur werkt door in de manier waarop NASA later voertuigen, habitats en logistiek kan inzetten. De maanbasis is dus geen losstaand gebouwproject, maar een reeks afhankelijkheden die met robotmissies begint.
Eerst komen de robots, terreinwagens en MoonFall
MoonFall is NASA’s geplande verkenningsmissie voor de zuidpool. De missie moet in 2028 aankomen en vier voortgestuwde drones inzetten om het gebied te onderzoeken, terrein gedetailleerd in kaart te brengen en mogelijke landingsplaatsen, gevaren en hulpbronnen te bestuderen.
Voor het vervoer op de grond heeft NASA Astrolab en Lunar Outpost geselecteerd als leveranciers van lunar terrain vehicles, oftewel maan-terreinwagens. Het gaat om onbemande voertuigen die ook door astronauten kunnen worden bestuurd en geschikt moeten zijn voor vracht en bemanning. Blue Origin is geselecteerd om deze voertuigen volgens de planning in 2028 af te leveren.
Tijdens de tweede fase wordt bovendien een drukcabine-rover van JAXA verwacht. Astronauten zouden daarmee langere expedities kunnen uitvoeren zonder tijdens het rijden ruimtepakken te dragen. NASA beschrijft missies tot 28 dagen, met maximaal 14 dagen tussen bevoorradingen met vracht.
De volgorde maakt duidelijk wat MoonFall wel en niet is: geen woonbasis, maar een vroege verkenningsstap die latere landingen en infrastructuur moet helpen voorbereiden.
Waarom kiest NASA voor de zuidpool van de maan?
De zuidpool combineert wetenschappelijke waarde met praktische mogelijkheden voor toekomstige expedities. In permanent beschaduwde gebieden kunnen hulpbronnen aanwezig zijn die van belang zijn voor latere verkenning. Tegelijk maken hoogteverschillen, lange schaduwen en extreme temperatuur- en lichtcondities het gebied moeilijk toegankelijk.
Daarom behandelt NASA de locatie niet als een gewone landingsplek. De eerste missies moeten het terrein karakteriseren en uitzoeken waar landers, rovers, communicatieapparatuur en energievoorziening kunnen functioneren. De beoogde infrastructuur moet vervolgens niet alleen astronauten ondersteunen, maar ook vracht, wetenschap en toekomstige bemande missies.
Gateway maakt plaats voor een sterker oppervlaktegericht plan
Het memorandum beschrijft een beweging weg van een aanpak die vooral rond Gateway, een geplande infrastructuur in een baan om de maan, was georganiseerd. In Ignition ligt het zwaartepunt bij toegang tot het maanoppervlak, mobiele voertuigen, commerciële landers en uitbreidbare infrastructuur.
Dat betekent niet dat één enkele landing meteen een basis oplevert. NASA’s eigen fasering begint met robotica en technologie-demonstraties en schuift langdurige menselijke operaties door naar fase drie. Het uiteindelijke doel is een buitenpost waar astronauten langere tijd kunnen leven en werken, en die tegelijk als voorbereiding op verdere reizen door het zonnestelsel kan dienen.
De eerstvolgende concrete stap in die keten is MoonFall, met een geplande aankomst in 2028. Daarna moet NASA de energie-, communicatie-, vracht- en mobiliteitssystemen uitbreiden voordat langdurige menselijke activiteiten vanaf 2032 in beeld komen.
