Denken we aan een universele en alternatieve taal, dan is Esperanto de eerste die in ons opkomt, met miljoenen sprekers wereldwijd. Toch is het concept van hulptalen ouder dan we denken, en sommige gaan Esperanto met tientallen jaren vooraf. Een daarvan is Solresol, gecreëerd door Jean-François Sudre in de 19e eeuw. Wat maakt Solresol bijzonder? In plaats van zich te inspireren op bestaande talen, ontwierp Sudre Solresol vanuit de zeven muzieknoten, zodat je het kunt spreken door te zingen, een instrument te bespelen en zelfs door gebaren.
Sommige talen die de mensheid heeft uitgevonden, hebben vooral entertainment als doel, zoals Quenya van J.R.R. Tolkien of Klingon uit Star Trek.
Er zijn ook veel projecten die niet een specifiek universum willen verrijken, maar echte communicatie tussen twee of meer mensen mogelijk willen maken. Bovenaan de lijst staat Esperanto, maar ondanks de verspreiding en de beschikbare leermiddelen heeft het te maken met hevige concurrentie van het Engels.
Maar zestig jaar vóór Esperanto begon een Franse violist en muziekleraar, Jean-François Sudre, te werken aan iets heel bijzonders: een universele taal gebaseerd op muziek. De naam ervan is 'Solresol' wat 'taal' betekent.
Solresol, de universele muziektaal
In totaal bestaat Solresol uit zeven basisklankeenheden, de zeven muzieknoten die we allemaal kennen, en ze fungeren als fonemen. De meest compacte woorden in de taal Solresol bestaan uit slechts één eenheid, en het maximum is vijf eenheden.
Afhankelijk van het geval kunnen lettergrepen beklemtoond zijn (bijvoorbeeld een accent op de laatste lettergreep duidt op het vrouwelijk geslacht) of een verlengde uitspraak hebben (wat wordt gebruikt voor het meervoud) . De eerste lettergrepen in een Solresol-woord bepalen een groot deel van de betekenis, in essentie een categorie.
De betekenissen van 'Sol' aan het begin zijn gekoppeld aan gebieden als kunst en wetenschap in het algemeen, terwijl 'Solsol' specifiek ziektes of iets met geneeskunde aanduidt.
Voorbeelden? Nogmaals, 'solresol' is 'taal', en 'solsolredo' is 'migraine', 'neuralgie' of 'hoofdpijn'. Een andere eigenschap is het omkeren van lettergrepen om antoniemen uit te drukken. 'Fala' is iets 'goeds' of 'smakelijks', maar 'Lafa' is 'slecht'.
Zoals ik eerder al zei, is de weergave van de fonemen compatibel met muziekinstrumenten, gebaren, fluiten, zingen, symbolen en zelfs kleurenpaletten of gekleurd licht. Sudre werkte meer dan drie decennia aan Solresol en bereikte zijn hoogtepunt qua populariteit met de publicatie van de 'Grammaire du Solresol' in 1902.
De dood van zijn meest fervente verdedigers (waaronder de uitgever van het boek, Boleslas Gajewski), het virtuele verbod op het onderwijzen van gebarentaal in Frankrijk en de opkomst van andere talen hebben Solresol bijna doen verdwijnen. Tegenwoordig heeft het echter een klein aantal volgers, die naast het verzamelen van informatie en het bijhouden van een woordenboek ook een ISO-taalcode hebben aangevraagd, iets dat voorlopig is geweigerd. Als je meer wilt weten, staan de links hieronder.
