Eerder onderzochten we hoeveel RAM-geheugen een modern systeem nodig heeft om comfortabel te werken, maar we gingen niet in op de beschikbare soorten. Afhankelijk van het platform kan RAM-geheugen gemakkelijk te verkrijgen zijn, of leiden tot een lange zoektocht die niet altijd bevredigend eindigt. Als je meer geheugen wilt, maar niet precies weet welke RAM jouw pc nodig heeft, dan helpt dit artikel je verder.

Soorten RAM-geheugen: welke RAM heeft jouw pc nodig? (2021)
Soorten RAM-geheugen

RAM-geheugen: ontsnap aan de verwarring

De geschiedenis van RAM-geheugen bestuderen dwingt ons om enkele decennia terug te reizen. Een uitstekend startpunt is het zogenaamde magnetische kerngeheugen, dat twintig jaar lang de markt domineerde tot de eerste DRAM-modules verschenen. Vandaag richten we ons echter op het heden en de huidige behoeften van gebruikers met betrekking tot RAM.

Het is bijvoorbeeld heel waarschijnlijk dat je het geheugen van je computer wilt uitbreiden om de prestaties te optimaliseren, maar het is niet voldoende om een winkel te bezoeken (fysiek of online) en te zeggen: “Ik wil RAM-geheugen”. Eerst moet je enkele technische details over je platform achterhalen, en het is geen slecht idee om de belangrijkste soorten RAM-geheugen te identificeren. Waarom? Omdat RAM-geheugen in de loop der jaren en met de komst van nieuwe architecturen is veranderd in formaat, grootte, dichtheid, spanning en nog veel meer.

Met andere woorden, het is heel gemakkelijk om de verkeerde RAM voor je computer te kopen. Met dit artikel kun je bepalen welke RAM jouw pc nodig heeft, wat op dit moment de meest relevante formaten zijn, en wat er komen gaat.

De belangrijkste soorten RAM-geheugen

DDR3

Soorten RAM-geheugen: welke RAM heeft jouw pc nodig? (2021)
Standaard DDR3-module

DDR3-geheugen (Double Data Rate, 3e generatie) begon zijn avontuur in 2007 en was de opvolger van de twee voorgaande technologieën DDR en DDR2. Bij elke evolutionaire sprong ontstaan voordelen zoals meer capaciteit en bandbreedte, en DDR3 was daarop geen uitzondering. De basisfrequentie (lees: ‘clock rate’ x 2) voor een DDR3-module is 800 MHz (ook bekend als DDR3-800 of PC3-6400), maar in speciale configuraties kan dit oplopen tot 2.133 MHz (DDR3-2133 of PC3-17000).

Soorten RAM-geheugen: welke RAM heeft jouw pc nodig? (2021)
DDR3-module, SODIMM-vormfactor voor laptops en andere compacte computers

Tegenwoordig heeft DDR3-geheugen zijn plaats ingenomen door meer geavanceerde technologieën, maar er zijn nog honderden miljoenen computers die compatibel zijn met DDR3, en het is nog relatief eenvoudig om nieuwe modules te kopen om pc’s te upgraden. Op het moment van schrijven varieert 8 GB DDR3-geheugen tussen 35 en 40 euro, terwijl een kit van 16 GB (in twee modules van 8 GB) tussen de 65 en 80 euro kan kosten.

DDR4

Soorten RAM-geheugen: welke RAM heeft jouw pc nodig? (2021)
Standaard DDR4-module

Als je een nieuwe computer koopt of je eigen systeem wilt samenstellen, is de kans groot dat het gebruikmaakt van het geheugen dat bekendstaat als DDR4. Het is moeilijk te geloven, maar het officiële debuut was in 2014. Opnieuw richten de verbeteringen zich op een hogere bandbreedte, een lager voltage en meer capaciteit voor de modules. Praten over een standaardfrequentie voor DDR4 is iets ingewikkelder: we weten dat het minimum 1.600 MHz is (DDR4-1600 / PC4-12800), en dat 2.133 MHz een soort algemene basis is, maar fabrikanten hebben deze technologie maximaal weten uit te buiten, met modellen die gemakkelijk de 4.000 MHz overschrijden.

Soorten RAM-geheugen: welke RAM heeft jouw pc nodig? (2021)
DDR4 in de SODIMM-variant

Een ander opvallend aspect van DDR4-geheugen is dat het geavanceerde esthetische elementen heeft geïntegreerd, meer specifiek RGB-verlichting. Dat betekent dat het beschikbare prijsbereik vrij breed is, en het begint met basisgroene modules zonder warmteafvoer, tot premium geheugen met speciale frequenties en timings, plus RGB-verlichting.

Soorten RAM-geheugen: welke RAM heeft jouw pc nodig? (2021)
Fysieke verschillen tussen DDR3 en DDR4. De verschillende generaties zijn onderling incompatibel.
Soorten RAM-geheugen: welke RAM heeft jouw pc nodig? (2021)
RGB-verlichting is een veelgezocht aspect door gebruikers voor 'gamer'-configuraties

De toekomst: DDR5

Soorten RAM-geheugen: welke RAM heeft jouw pc nodig? (2021)
Prototype van DDR5-geheugen

Met de bevestiging van de specificaties halverwege 2020 is de komst van het nieuwe DDR5-geheugen imminent. Zowel Intel als AMD zullen DDR5 gebruiken op hun volgende platforms (LGA 1700 en AM5), en verschillende fabrikanten hebben buitengewone vooruitgang aangekondigd op het gebied van frequenties. Naar verwachting zal het startpunt voor DDR5 op 4.800 MHz liggen, maar we hebben berichten gevonden over prototypes die de barrière van 10.000 MHz doorbreken.

Soorten RAM-geheugen: welke RAM heeft jouw pc nodig? (2021)
De spanningsregeling op de module valt meteen op

128 GB per module, hogere frequenties, lagere spanningen en twee kanalen per DIMM bepalen het tempo van DDR5-geheugen. Op de afbeeldingen zien we ook geheugen met geïntegreerde spanningsregelaars voor een hogere efficiëntie en stabiliteit, hoewel die factor mogelijk beperkt blijft tot servergeheugen, of een premium-element wordt van snellere modules.

Conclusie: hoe bevestig ik welk RAM-geheugen ik nodig heb?

Met deze informatie is de rest een kwestie van de specificaties van je moederbord of de handleiding van je laptop opzoeken. De officiële pagina’s zijn ook nuttig en bevatten waarschijnlijk meer gegevens. Veel moederbordpagina’s bevatten bijvoorbeeld documentatie met “gecertificeerde modules” die een gegarandeerde werking bieden, afhankelijk van de processor die je gebruikt.

Soorten RAM-geheugen: welke RAM heeft jouw pc nodig? (2021)
MSI heeft gedetailleerde informatie over gecertificeerde modules op hun moederborden
Soorten RAM-geheugen: welke RAM heeft jouw pc nodig? (2021)
Wil je een module toevoegen? Probeer er een te nemen die identiek is aan de geïnstalleerde, of in ieder geval de belangrijkste parameters gelijk te houden

Als je in plaats van een complete geheugenkit de RAM wilt uitbreiden die al in de computer zit, raden we ten zeerste aan om de geïnstalleerde module te noteren en een identieke te zoeken, of als alternatief een vergelijkbare. Een heterodoxe geheugenconfiguratie zou in theorie hetzelfde moeten werken, maar uit de praktijk weten we dat het matchen van modules in grootte en frequentie helpt om de kans op conflicten te verkleinen. We hopen dat dit artikel je heeft geholpen. Veel succes!