Bij NeoTeo delen we graag allerlei DIY-projecten, maar we weten ook dat de beschikbaarheid van gereedschap en budget nogal lastig kan zijn. In dat geval is een alternatief om een computer te nemen die volgens de huidige normen als 'oud' wordt beschouwd, en een Linux-distributie te downloaden of installeren. Vandaag raden we er vier aan, van 'veilig' tot 'controversieel', die je zeker zullen bezighouden.
Zelfs vandaag de dag krijg ik nog computers ter onderhoud die vol zitten met Windows XP of Windows Vista. Het spreekt voor zich dat de algemene staat van die systemen rampzalig is, en de opties gaan (bijna altijd) dezelfde kant op: het originele besturingssysteem opnieuw installeren, de nodige hardware-updates uitvoeren om een nieuwere versie van Windows te kunnen draaien, of een Linux-distributie adopteren waarmee ze veilig kunnen surfen en werken.
In de meeste gevallen kiezen gebruikers voor de eerste optie. Die is het meest vertrouwd en het goedkoopst, ondanks het gebrek aan ondersteuning en de veiligheidsrisico's (waarvoor ik niet moe word te waarschuwen). Maar als je in een vergelijkbare situatie zit, dat wil zeggen met een nulbudget en de noodzaak om een oude computer nog wat extra leven te geven, zou Linux het antwoord kunnen zijn. Het enige wat je hoeft te investeren is wat tijd en een USB-stick om de ISO-images te bewerken. Eigenlijk denk ik dat dit een uitstekend project is voor dit weekend, maar de vraag is: met welke distro's beginnen we?
Xubuntu LTS
Xubuntu 20.04
Toegegeven, Xubuntu is niet de lichtste optie onder de lichte Linux-distributies, maar de officiële vereisten spreken nog steeds van minimaal 512 megabyte RAM en 8 GB opslagruimte. De 18.04 LTS-editie, Bionic Beaver, wordt ondersteund tot april volgend jaar en heeft 32-bits builds, al heb je daarvoor wel een processor met PAE nodig. In theorie zou een traditionele netbook Xubuntu zonder al te veel problemen moeten kunnen draaien.
Linux Lite
Linux Lite 5.0
We hebben het vorige maand van dichtbij bekeken, en doordat het Ubuntu LTS als basis gebruikt, heeft het vergelijkbare hardwarevereisten, maar Linux Lite heeft een veel verzorgder profiel voor beginners die nog nooit hun voeten in het Linux-water hebben gedoopt. Dat omvat eenvoudigere installatiemethoden voor populaire apps zoals Skype of Steam, die steeds meer terrein winnen op Linux. Als de gebruiker van iets als XP komt, moet hij misschien met Linux Lite beginnen.
BunsenLabs Linux
BunsenLabs Linux Lithium
Afgezien van de Ubuntu-wortels komen we uit bij BunsenLabs Linux, dat op Debian draait. Dat maakt het mogelijk om de vereisten nog verder te verlagen, met een minimum van 256 megabyte RAM. Op de officiële pagina bieden ze ook een 32-bits build zonder PAE, waardoor installatie op zeer oude computers mogelijk is. De nieuwste build, Helium, dateert van juli 2019, terwijl Lithium zich nog in de Release Candidate-fase bevindt.
Android x86
Android x86 Nougat
(er vliegen stenen) Nee, wacht even! Het heeft meer zin dan het lijkt. Laten we eens kijken naar de 'gemiddelde' hardwareconfiguratie van een netbook en die vergelijken met de specificaties van een low-end smartphone. Android x86 is een zeer interessant project, met beschikbare images van Nougat, Oreo en Pie die verschillende Linux-kernelversies implementeren, en daarnaast LineageOS 14.1 voor meer 'onafhankelijkheid' van Mountain View. Met honderdduizenden beschikbare apps kunnen we deze optie niet negeren.
Vier om mee te beginnen. Vier om je handen vuil te maken en te zien hoe goed ze werken op onze bescheiden hardware. Er zullen fouten en incompatibiliteiten zijn, maar als we een goede distro vinden die bij onze middelen past, zal de ervaring meer dan acceptabel zijn. Persoonlijk ben ik verbaasd over de vooruitgang van Android x86. Mijn netbook ontving LineageOS 14.1 met open armen en ik denk dat het daar nog een tijdje zal blijven. Probeer het, en veel succes!
N. del R.: Als je geen extra hardware hebt maar Linux wilt evalueren, is er hier iets dat je zal interesseren.
