WHO en UNEP publiceerden in 2026 een grote update van hun beoordeling van hormoonverstorende stoffen. WHO meldt dat blootstelling al vóór de geboorte kan beginnen en dat deze stoffen zijn aangetroffen in bloed, moedermelk en navelstrengbloed. De organisatie beschrijft ook sterkere aanwijzingen voor verbanden met verschillende gezondheidsgebieden. (WHO)
De WHO maakte de publicatie bekend op 17 november 2026. Het UNEP-repository vermeldt 16 november 2026 als uitgiftedatum. De beoordeling, State of the Science of Endocrine-Disrupting Chemicals 2026, is de eerste grote wereldwijde update sinds de gezamenlijke beoordeling uit 2012. (UNEP)
Welke gezondheidsgebieden noemt WHO?
WHO meldt sterkere aanwijzingen voor verbanden tussen blootstelling aan hormoonverstorende stoffen en vruchtbaarheid en voortplantingsontwikkeling, hersenontwikkeling en neurologische functies, de schildklier en andere hormoonregulatie, stofwisseling, afweer en hart- en vaatgezondheid. De organisatie noemt metabole leverziekte en mogelijke effecten op de nieren als nieuwere aandachtspunten.
De stoffen zijn aangetroffen in bloed, moedermelk en navelstrengbloed. WHO zegt dat blootstelling vóór de geboorte kan beginnen. De aanwezigheid van een stof beschrijft blootstelling; de genoemde verbanden vormen geen individuele diagnose. (WHO)
WHO noemt plastics, pesticiden en producten voor persoonlijke verzorging als toepassingsgebieden. Bisfenol A, ftalaten en polychloorbifenylen (PCB’s) zijn voorbeelden van hormoonverstorende stoffen. De beoordeling gaat over uiteenlopende stoffen en producttoepassingen, niet over één uniforme chemische groep.
Waarom maken mengsels de beoordeling lastiger?
WHO zegt dat mensen en dieren aan mengsels van stoffen worden blootgesteld, terwijl veel regelsystemen chemicaliën afzonderlijk beoordelen. Dat verschil is relevant: een beoordeling per stof weerspiegelt niet vanzelf de mengsels die in de praktijk voorkomen.
Wereldwijd staan meer dan 350.000 chemicaliën en mengsels geregistreerd voor productie en gebruik; volgens WHO is slechts een klein deel onderzocht op hormoonverstorende eigenschappen. Het aantal betreft geregistreerde chemicaliën en mengsels, niet een telling van stoffen waarvan hormoonverstoring is vastgesteld. (WHO)
Een beoordeling van losse stoffen moet ook rekening houden met de mengsels waaraan mensen en dieren worden blootgesteld.
Wat staat er in de begeleidende UNEP-synthese?
UNEP publiceerde naast de wetenschappelijke beoordeling From Evidence to Action: Addressing Endocrine-Disrupting Chemicals Across Sectors. De synthese beschrijft mogelijkheden voor overheden, bedrijven en andere betrokkenen om hormoonverstorende stoffen gedurende de levenscyclus van producten te beheren. Innovatie, transparantie en duurzaamheid zijn daarbij genoemde thema’s. (UNEP)