Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) wybrała Plasma Observatory na swoją kolejną misję naukową klasy średniej, przydzielając jej miejsce M7. Plan zakłada siedem skoordynowanych statków kosmicznych, które będą jednocześnie mierzyć pola magnetyczne, pola elektryczne i cząstki w siedmiu miejscach. ESA ogłosiła wybór 19 listopada 2026 r. w swoim komunikacie.
Siedem równoczesnych punktów pomiaru ma pomóc połączyć drobne, szybkie zjawiska z dużymi zmianami w magnetosferze Ziemi.
Co oznacza wybór misji M7
Plasma Observatory została wybrana do miejsca M7, czyli kolejnej misji klasy średniej ESA. Agencja określa ją także jako pierwszą misję programu Voyage 2050. Sam wybór otwiera drogę do następnych etapów projektu; ESA opisuje formalną adopcję jako decyzję o przejściu do pełnej realizacji, obejmującej budowę i przygotowania do startu oraz późniejszych operacji.
Jak siedem statków ma badać plazmę
Plazma to gaz złożony z naładowanych cząstek. Wiatr słoneczny niesie ją przez Układ Słoneczny, a jej oddziaływanie z ziemskim polem magnetycznym zachodzi w magnetosferze — obszarze otaczającym Ziemię, w którym pole to kształtuje ruch cząstek.
Według planu ESA siedem statków będzie prowadzić pomiary jednocześnie w siedmiu miejscach. Mają rejestrować pola magnetyczne i elektryczne oraz cząstki. Zestawienie danych z różnych lokalizacji ma pomóc ustalić, jak niewielkie, szybkie procesy wiążą się z większymi zmianami w kluczowych obszarach magnetosfery.
Dlaczego pomiary w różnych skalach są ważne
Zjawiska plazmowe w magnetosferze zachodzą w bardzo różnych skalach: od kilku kilometrów do dziesiątek tysięcy kilometrów, a ich przebieg może trwać od milisekund do minut. ESA wskazuje, że wcześniejsza misja Cluster mogła badać jednocześnie tylko jedną skalę przestrzenną i czasową. Siedem równoczesnych lokalizacji ma więc pozwolić Plasma Observatory powiązać zjawiska, które pojedynczy pomiar w jednym miejscu ujmowałby osobno.
Jakie etapy są przed misją
Proces wyboru rozpoczął się od naboru propozycji M7 w grudniu 2021 r.; ESA otrzymała 27 odpowiedzi. W listopadzie 2022 r. rozpatrywano jeszcze pięć koncepcji. Następnie pięć projektów przeszło badania fazy 0, prowadzone od stycznia do września 2023 r. Po nich do fazy A przeszły trzy koncepcje, a badanie tej fazy trwało około 2,5 roku. Przy ocenie końcowej ESA brała pod uwagę wartość naukową, wykonalność techniczną i uzupełnianie się z istniejącymi oraz planowanymi misjami.
Po wyborze Plasma Observatory kolejnym etapem ma być formalna adopcja, a następnie budowa. ESA wstępnie przewiduje start misji pod koniec lat 30. XXI wieku.