Op 19 november 2026 selecteerde ESA Plasma Observatory als volgende middelgrote wetenschappelijke missie, voor de M7-positie. Het plan omvat zeven gecoördineerde ruimtevaartuigen die gelijktijdig op zeven plekken magnetische en elektrische velden en deeltjes meten. Zo wil ESA verbanden onderzoeken tussen snelle, kleinschalige processen en grotere veranderingen in de aardse magnetosfeer. De lancering is voorlopig voorzien voor eind jaren 2030. (ESA)
Zeven meetlocaties tegelijk moeten het verband zichtbaar maken tussen snelle lokale processen en veranderingen op grotere schaal.
Wat gaat Plasma Observatory meten?
Plasma Observatory is bedoeld om plasma rond de aarde op meerdere plekken tegelijk te bestuderen. Plasma is gas van geladen deeltjes; de zonnewind voert het door het zonnestelsel. Bij de aarde komt het in aanraking met de magnetosfeer: het magnetische gebied rond onze planeet.
ESA beschrijft een vloot van zeven ruimtevaartuigen die op zeven locaties gelijktijdig magnetische velden, elektrische velden en deeltjes meten. Het doel is te onderzoeken hoe kleine, snelle gebeurtenissen samenhangen met grotere veranderingen in verschillende delen van de magnetosfeer.
Waarom zijn gelijktijdige metingen op meerdere plekken belangrijk?
Metingen op zeven plekken moeten ESA helpen processen op verschillende ruimte- en tijdschalen met elkaar in verband te brengen. Volgens ESA lopen de relevante interacties uiteen van enkele kilometers tot tienduizenden kilometers, en van milliseconden tot minuten. De eerdere ESA-missie Cluster kon volgens de organisatie telkens maar één schaal van ruimte en tijd onderzoeken.
Die gelijktijdige waarnemingen zijn de kern van het wetenschappelijke plan: niet alleen een snelle gebeurtenis op één plek bekijken, maar ook onderzoeken hoe die past bij veranderingen op grotere schaal. ESA noemt de voorgestelde metingen een manier om zulke verbanden in de magnetosfeer te bestuderen.
Wat betekent de selectie voor de missieplanning?
De selectie geeft Plasma Observatory de M7-positie als ESA’s volgende middelgrote wetenschappelijke missie en maakt haar de eerste missie van het programma Voyage 2050. De selectiecommissie beoordeelde volgens ESA de wetenschappelijke waarde, de technische haalbaarheid en de aanvulling op bestaande en geplande missies.
De selectieprocedure begon met een oproep voor M7-voorstellen in december 2021; ESA ontving 27 reacties. In november 2022 waren vijf concepten over. Die doorliepen van januari tot september 2023 een eerste studiefase, waarna er drie overbleven voor een industriële Phase A-studie van ongeveer tweeënhalf jaar. In juni 2026 stelde ESA Plasma Observatory voor selectie voor; de commissie nam op 19 november de selectiebeslissing.
De volgende stap is formele adoptie. ESA beschrijft die als het besluit om een missie naar volledige uitvoering te brengen, waarna de bouw en de voorbereidingen voor lancering en operatie volgen. Voor Plasma Observatory voorziet ESA de lancering voorlopig voor eind jaren 2030.