Dyski półprzewodnikowe są doskonałym zamiennikiem dla każdego zmęczonego dysku twardego w twoim komputerze. Różnice w wydajności mogą być ogromne, dlatego instalacja dysku SSD pozostaje głównym zaleceniem przy ożywianiu starego sprzętu. Jednak nie zawsze pracują one w idealnych warunkach. Podczas gdy wiele innych stron wyjaśnia zalety polecenia TRIM, my w NeoTeo zajmiemy się tym głębiej i nauczymy cię optymalizacji dysku SSD przy użyciu różnych opcji.
Dyski SSD: prawie magiczne... ale potrzebują pomocy
Chociaż technicznie nie ma w nich żadnego „dysku”, dyski SSD nie mają większych problemów z zastąpieniem tradycyjnych dysków. Wielu producentów w pełni przeszło na pamięć półprzewodnikową, usuwając HDD ze swoich konfiguracji. Laptopy były (i nadal są) głównymi beneficjentami tej zmiany, ponieważ mogą porzucić dyski o prędkości 5400 obr./min.
Jednak historia nie kończy się na sklonowaniu dysku twardego na dysk SSD i cieszeniu się nowym sprzętem. Istnieje kilka parametrów, które należy potwierdzić i/lub włączyć, aby zoptymalizować dysk SSD i zagwarantować jego maksymalną wydajność. Niektóre z nich nawet uniemożliwiają klonowanie danych, a jeśli chcesz uniknąć konfliktów, będziesz musiał ponownie zainstalować system operacyjny. Nie martw się jednak. Najprawdopodobniej wszystko jest w porządku, ale nic nie zaszkodzi przejrzenie konfiguracji...
Tryb IDE i tryb AHCI
Po podłączeniu dysków do portów SATA płyta główna oferuje dwa tryby: klasyczny IDE oraz standard AHCI (Advanced Host Controller Interface). Tryb IDE jest zwykle używany jako „skrót zgodności” i jest zalecany dla starszych systemów operacyjnych (np. Windows XP lub wcześniejszych).
Z drugiej strony AHCI dobrze współpracuje z dyskami SSD i to właśnie go powinieneś użyć, jeśli masz taki dysk. Aby w 100% sprawdzić, czy jesteś w trybie IDE czy AHCI, wejdź do BIOS/UEFI swojego komputera. Używanie trybu IDE z dyskiem SSD nie jest końcem świata, ale jego wydajność będzie ograniczona i stracisz pewne funkcje (np. TRIM nie zawsze działa w trybie IDE).
Prawdziwy problem polega na tym, że nie możesz przejść z trybu IDE na AHCI w Windows za pomocą czarodziejskiej różdżki. Osobiście próbowałem wszystkiego, od hacków rejestru po środowiska odzyskiwania, a system operacyjny zawsze odpowiadał tak samo: niebieskim ekranem. Zalecana metoda zmiany trybu IDE na AHCI to ponowna instalacja systemu operacyjnego.
Aktualizacje firmware
Tańsze dyski półprzewodnikowe zwykle nie otrzymują aktualizacji firmware, ale jeśli masz bardziej zaawansowany model (np. serie PRO i EVO firmy Samsung), warto odwiedzić stronę producenta i sprawdzić, czy nie ma aktualizacji mającej na celu naprawienie błędów lub problemów z wydajnością.
Oczywiście przed wykonaniem jakichkolwiek operacji niskopoziomowych na dysku SSD powinieneś zrobić kopię zapasową wszystkich danych, nawet jeśli producent twierdzi, że nie jest to konieczne. Ponadto wszystkie aktualizacje firmware wiążą się z pewnym ryzykiem, a jeśli zauważysz, że Twój dysk SSD działa dobrze, możesz pominąć ten krok.
Polecenie TRIM
Oficjalny opis TRIM mówi o „poleceniu, które pozwala systemowi operacyjnemu poinformować dysk SSD o blokach danych, które nie są już używane i mogą zostać wewnętrznie usunięte”. Po połączeniu z wbudowanymi funkcjami zbierania śmieci, TRIM utrzymuje wydajność dysku i zyskuje czas na przetwarzanie bloków w tle.
W dużym uproszczeniu: dysk SSD nie zna struktury plików i nie ma listy dostępnych bloków. System operacyjny zgłasza „wolne miejsce”, ale jeśli te wolne bloki nadal zawierają dane, dla dysku SSD jest to operacja nadpisywania, co generuje narzut. Blok musi zostać usunięty przed zapisem, a wydajność zapisu spada drastycznie. TRIM przygotowuje blok z wyprzedzeniem, eliminując narzut u źródła.
Wystarczy teorii. Jak sprawdzić, czy TRIM działa poprawnie w systemie Windows? To proste: otwórz wiersz polecenia z uprawnieniami administratora i uruchom komendę fsutil behavior query DisableDeleteNotify.
Jeśli wartości wynoszą 0, nie musisz już nic robić. TRIM jest włączony i uruchomi się, gdy zajdzie taka potrzeba. W przeciwnym razie możesz spróbować ponownie włączyć TRIM, używając fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0, a następnie uruchomić komputer ponownie.
Jeśli z jakiegoś dziwnego powodu (masowy konflikt zgodności, asteroida, apokalipsa zombie itp.) odkryjesz, że musisz wyłączyć TRIM, polecenie to fsutil behavior set DisableDeleteNotify 1.
Optymalizacja dysków
Wielu użytkowników nie wie, że stary „defragmentator” systemu Windows działa teraz jako optymalizator dysków SSD. Jego oficjalna nazwa to „Defragmentuj i optymalizuj dyski” i działa automatycznie, ale jeśli chcesz mieć ręczną kontrolę nad poszczególnymi dyskami (innymi słowy, aktywować TRIM według własnego uznania), otwórz aplikację, wybierz dysk SSD i kliknij Optymalizuj.
„Defragmentuj i optymalizuj dyski” pozwala również zaplanować częstotliwość, zwiększyć priorytet, jeśli trzy kolejne optymalizacje zostaną przełożone, oraz wykluczyć dyski. Częstotliwość tygodniowa sprawdza się w zdecydowanej większości przypadków, ale możesz wykonywać codzienne czyszczenie TRIM, aby mieć większą pewność.
„Optymalizacja niedostępna”
W pojedynczych przypadkach jeden z dysków półprzewodnikowych może zgłosić, że jego optymalizacja nie jest dostępna w aplikacji. Alternatywą jest ponowne otwarcie wiersza polecenia z uprawnieniami administratora i użycie polecenia defrag w następujący sposób:
Defrag (letradeunidad:) /U /V /L /O
Na przykład powyżej dysk D nie ma wsparcia optymalizacji, ale kombinacja /U /V /L /O (raportowanie postępu, raportowanie wyników, „retrim” i optymalizacja) powinna go uruchomić mimo wszystko. Jeśli to nadal nie działa, istnieje inna możliwość: dysk SSD mógł zostać skonfigurowany jako dysk dynamiczny w systemie Windows. Dyski dynamiczne nie obsługują TRIM ani optymalizacji.
Jak zoptymalizować swój dysk SSD: podsumowanie
Mamy nadzieję, że ten przewodnik pomoże Ci wyciągnąć maksimum z Twojego dysku SSD. Jeśli to nowy dysk z instalacją Windows od zera, najprawdopodobniej nie będziesz musiał nic zmieniać, ale jeśli musisz sprawdzić stan dysków na innym komputerze, to ci się przyda. Powodzenia!
