Microsoft Surface Laptop Ultra: AI i gry z ograniczeniami

Surface Laptop Ultra łączy procesor Arm z układem graficznym NVIDIA RTX Spark N1X i potrafi uruchamiać lokalne modele AI oraz wymagające gry. Testy opublikowane 16 października 2026 r. pokazują jednak, że o jego przydatności decydują konfiguracja pamięci, zgodność oprogramowania i obciążenie baterii. To wyspecjalizowany laptop do różnych zadań, nie bezproblemowy komputer do wszystkiego.

Co kryje się za nazwą RTX Spark N1X?

Microsoft pozycjonuje Surface Laptop Ultra jako 15-calowy komputer z systemem Windows na platformie Arm, przeznaczony m.in. do lokalnej AI, tworzenia grafiki i gier. Układ NVIDIA RTX Spark N1X łączy procesor Arm z grafiką Blackwell i obsługą CUDA; procesor i GPU korzystają ze wspólnej pamięci. Microsoft zapowiedział Surface Laptop Ultra z platformą N1X.

Dostępne warianty różnią się liczbą rdzeni: jeden ma 18-rdzeniowy CPU i GPU z 5120 rdzeniami, drugi — 20-rdzeniowy CPU i GPU z 6144 rdzeniami. Konfiguracje obejmują 24, 32, 64 lub 128 GB pamięci. Wspólna pula ma znaczenie przy lokalnych modelach: pamięć zajęta przez model nie jest równocześnie dostępna dla pozostałych zadań systemu.

Laptop ma 15-calowy, dotykowy ekran mini-LED o proporcjach 3:2 i dynamicznym odświeżaniu od 24 do 120 Hz. Recenzenci chwalili jego jasność, ale zwracali też uwagę na odbicia na błyszczącej powierzchni. Sprzęt waży około 2 kg. To konkretne kompromisy w urządzeniu, które ma łączyć mobilność z wymagającą pracą.

Lokalna AI: pamięć i oprogramowanie mają znaczenie

Najbardziej efektowny wynik lokalnej AI uzyskał Nick Indge z Ars Technica na testowym egzemplarzu z 64 GB pamięci. Uruchomił model Llama 3.3 70B w Ollama, korzystając z GPU: model zajmował 43 GB, a generowanie osiągnęło 6,26 tokena na sekundę. Podczas testu wentylatory pracowały z pełną prędkością. W tym samym teście generowanie obrazu w Stable Diffusion v1.4 trwało około 3–4 sekund przy użyciu ścieżki GPU NvTensorRT. Ars Technica opisało konfigurację i wyniki testów lokalnych modeli.

To pokazuje, że sprzęt może obsłużyć duży model lokalnie, ale nie obiecuje płynnej pracy z każdym modelem ani każdym narzędziem. Ars Technica odnotowało też ograniczenia oprogramowania: dostępne w AI Dev Gallery warianty konwersacyjne Phi i Mistral działały na CPU, a próba uruchomienia Phi z CUDA zakończyła się problemem z zależnością dla Windows ARM64. W HandBrake recenzent nie mógł wybrać kodowania NVENC ani HEVC, choć dekodowanie sprzętowe działało.

Luke Larsen z WIRED sprawdził inne zastosowanie na konfiguracji z 32 GB pamięci i 20-rdzeniowym N1X. Zadanie w LM Studio Bionic z modelem Gemma 4 E4B analizowało lokalne pliki tekstowe: ich przetwarzanie zajęło osiem minut, a przygotowanie odpowiedzi liczącej 853 słowa — kolejne dwie. To wynik dla konkretnego zadania, modelu i konfiguracji, a nie miara szybkości wszystkich lokalnych modeli. WIRED opisał przebieg tego testu.

Dla kupującego ważny jest więc nie tylko wariant procesora, lecz także ilość pamięci i zgodność wybranego narzędzia z platformą Arm. Wyniku uzyskanego na 64-gigabajtowym egzemplarzu nie należy przenosić na konfigurację z 24 GB.

Gry: wydajność zależy od tytułu i ustawień

Andrew E. Freedman z Tom’s Hardware testował konfigurację z 32 GB pamięci. W God of War: Ragnarok uzyskał 41–47 kl./s przy 2560 × 1440, ustawieniach ultra i DLSS; przy 1920 × 1080, z tymi samymi ustawieniami, wynik wyniósł 51–79 kl./s. W jego testach Shadow of the Tomb Raider osiągnął 89 kl./s przy 1080p i najwyższych ustawieniach, Cyberpunk 2077 — 32 kl./s przy 1080p i ustawieniach bardzo wysokich, a Far Cry 6 — 56 kl./s przy 1080p i ustawieniach ultra. Red Dead Redemption 2 nie uruchomiło się na testowanym egzemplarzu. Tom’s Hardware podaje wyniki gier i warunki testów.

W osobnym teście WIRED odnotowało w Cyberpunk 2077 do 20% wyższą liczbę klatek niż na porównywanym MacBooku Pro z M5 Max. Ten wynik dotyczy wyłącznie wskazanej gry i porównywanych konfiguracji; nie oznacza przewagi w każdej grze. WIRED podało też, że większość sprawdzanych gier wymagała średnich lub niższych ustawień, zwykle przy rozdzielczości 1920 × 1200, aby uzyskać przyzwoitą płynność.

W okresie testów WIRED PUBG, Valorant i League of Legends nie działały z powodu systemów anti-cheat. Z kolei Tom’s Hardware nie uruchomiło Red Dead Redemption 2. Jeśli laptop ma służyć przede wszystkim do grania, warto uwzględnić te ograniczenia zgodności obok wyników w grach, które działają. W teście Cyberpunk 2077 Tom’s Hardware zmierzyło 32 kl./s na Surface Laptop Ultra i 34 kl./s na Gigabyte Aero X16 przy rozdzielczości FHD i ustawieniach bardzo wysokich.

Bateria i ekran w testach

Czasy pracy uzyskane przez recenzentów dotyczą różnych prób. WIRED zmierzyło 12 godzin lokalnego odtwarzania wideo. Tom’s Hardware uzyskało 10 godzin i 43 minuty w mieszanym teście Wi-Fi obejmującym przeglądanie stron, wideo i OpenGL, przy jasności 150 nitów. Microsoft deklaruje do 15 godzin lokalnego odtwarzania wideo i do 12 godzin aktywnego przeglądania stron na podstawie własnych testów przedprodukcyjnego egzemplarza 64 GB/1 TB, przy jasności 150 nitów i określonych procedurach. To odrębne metody, więc wyniki nie tworzą jednego rankingu czasu pracy. Microsoft opisuje warunki swoich szacunków baterii.

Nick Indge z Ars Technica opisał dodatkowo trzygodzinną, wyraźnie nieformalną próbę mieszanego użytkowania: po jej zakończeniu wskaźnik pokazywał 66% baterii. Największy spadek przypadł na ostatnie 30 minut, w których recenzent dwukrotnie uruchomił Llama 3.3 70B. To obserwacja z konkretnego przebiegu pracy, nie osobny pomiar czasu działania pod stałym obciążeniem.

Ekran mini-LED jest jednym z mocnych punktów urządzenia, ale błyszcząca powierzchnia odbija światło. Tom’s Hardware zmierzyło 944 nity, a WIRED uzyskało 987 nitów SDR i 1945 nitów HDR w oknie zajmującym 9% ekranu. Microsoft podaje szczytową jasność HDR 2000 nitów w oknie 10% i zaznacza, że jasność SDR oraz utrzymywana przez dłuższy czas jest niższa.

Windows na Arm: sprawdź aplikacje i sterowniki

Surface Laptop Ultra działa z Windows 11 na platformie Arm. Wiele popularnych programów ma wersje natywne dla Arm, a warstwa emulacji Prism pozwala uruchamiać część aplikacji x86. W recenzji Tom’s Hardware InDesign, Illustrator i Lightroom Classic działały przez emulację, natomiast AutoCAD nie był uznawany za oficjalnie wspierany. Microsoft ostrzegał recenzentów, by osoby polegające na specjalistycznych sterownikach, wtyczkach lub starszych narzędziach sprawdziły ich zgodność przed zakupem.

W październikowych testach Ars Technica funkcje Copilot+ nie były jeszcze w pełni dostępne: Recall, Click to Do i nowy pasek wyszukiwania Windows nie działały w okresie recenzji. Ars Technica podało, że Microsoft informował recenzentów o planowanym pełnym wsparciu w późniejszej części 2026 r. lub na początku 2027 r.

Ekran obsługuje dotyk, ale nie rysiki. Microsoft informuje, że Surface Pen, Surface Slim Pen ani podobne akcesoria nie są obsługiwane. Ograniczenie dotyczące obsługi rysików Microsoft opisuje na stronie produktu. Dla osób, które rysują lub odręcznie robią notatki na ekranie, to istotne ograniczenie niezależnie od wydajności GPU.

Surface Laptop Ultra ma najwięcej sensu dla osób, które rzeczywiście wykorzystają lokalne modele albo grafikę N1X i przed zakupem dobiorą pamięć do konkretnych zadań. Jeśli w pracy kluczowa jest konkretna aplikacja, wtyczka lub sterownik, jej zgodność z Windows na Arm może przesądzić o wyborze bardziej niż sam wynik w benchmarku.