Ile razy nam się to zdarzyło? Decyzje, które po gruntownym przemyśleniu wydają się dobre, zakupy dające najlepszy stosunek jakości do ceny, a mimo to... coś nas ściska w żołądku zanim pójdziemy w przeciwną stronę. Intuicja może być bardzo potężna, a jednocześnie być bardzo mylna, ale w pewnych sytuacjach tak nie jest. Pytanie, które wszyscy sobie zadajemy, sprowadza się do „jak bardzo jest wiarygodna” i na szczęście nauka od lat bada jej skutki.
Wiele osób w nią nie wierzy, jednak spora grupa ludzi kieruje się nią w każdej chwili. Wartość intuicji była podważana niezliczoną ilość razy, stawiając ją na równi z mistycyzmem i innymi elementami „szóstego zmysłu”, takimi jak jasnowidzenie czy telepatia. Oczywiście nie przeszkadza to nauce próbować zrozumieć intuicję, jak działa i w jakich momentach najlepiej słuchać jej rad. Prawdę mówiąc, intuicja nie ma w sobie nic mistycznego, lecz skupia się głównie na rozpoznawaniu wzorców. Nagromadzenie wcześniejszych, powtarzających się doświadczeń daje nam solidniejsze pojęcie o tym, jak dobra lub zła może być dana decyzja. Zawodowi karciarze i szachiści to dobry przykład intuicji dostrojonej do konkretnego zadania, ale co z resztą ludzi?
Jak wiarygodna jest intuicja?
W prostych słowach, ludzki mózg przetwarza dane z dwiema różnymi prędkościami. Tak zwana wolna prędkość wchodzi w grę przy bardziej złożonych i potencjalnie stresujących zadaniach, podczas gdy szybka prędkość to miejsce, w którym znajduje się intuicja. Prosty przykład: matka rozpoznająca, że jej dziecko płacze z powodu kaprysu, a nie prawdziwego bólu, to działanie szybkiego myślenia. Jeśli dodamy do tego brak czasu, obszar mózgu odpowiedzialny za świadome myślenie oddaje pole jądrom podstawy, związanym z automatycznymi zachowaniami i tworzeniem nawyków
Inną ciekawostką dotyczącą intuicji jest to, że wydaje się działać lepiej przy większych decyzjach, takich jak zakup domu czy samochodu (odnotowuje się też wyższy poziom zadowolenia wśród osób, które polegają na intuicji w takich sprawach), podczas gdy przy prostych zakupach zwykle lepsze jest dogłębne przemyślenie. Z drugiej strony znajdujemy przypadki, w których nasza intuicja próbuje dać sygnał, ale nie robi tego z wystarczającą siłą lub nie działa dobrze, a wśród nich wyróżnia się rozpoznawanie własnego głosu, lub przypadki, w których bierze udział empatia.
Wreszcie istnieje element, który zmienia się pod wpływem intuicji – galwaniczna reakcja skóry, która wzrasta, gdy nieświadoma strona umysłu zaczyna rozpoznawać wzorce, których świadomy umysł ignoruje. Krótko mówiąc: odpowiedź na pierwotne pytanie brzmi, że możesz ufać swojej intuicji... w zależności od sytuacji.