OpenAI opublikowało 16 listopada 2026 r. badanie wykorzystania ChatGPT przez 1819 naukowców. Czytanie, pisanie, analiza naukowa i tworzenie oprogramowania badawczego odpowiadały łącznie za 85% wiadomości naukowych przeciętnego uczestnika. Raport opisuje aktywność w wybranej grupie pilotażowej, a oceny oszczędności czasu i perspektyw szybszych odkryć pochodzą z ankiety wśród badaczy.
To obraz AI pomagającej w poszczególnych zadaniach: wyjaśnianiu pojęć, rozwijaniu pomysłów czy pisaniu kodu. Uczestnicy eksperymentowali również ze zlecaniem modelowi całych badań, ale takie prośby zajmowały niewielką część ich rozmów.
Kogo i jakie wiadomości objęło badanie
Podstawą raportu OpenAI „Science at the Frontier: How Scientists Use ChatGPT” były wiadomości wysłane od 20 sierpnia do 22 września 2026 r. Grupa 1819 uczestników przesłała w tym okresie 1 262 893 wiadomości, z których 580 186 zaklasyfikowano jako naukowe lub akademickie.
Do analizy włączono osoby, które wysłały przynajmniej jedną wiadomość naukową najpóźniej 2 września. Zapewniało to każdemu uczestnikowi co najmniej 21 dni kalendarzowych obserwacji, licząc również dzień pierwszego użycia. Badanie obejmowało rozmowy w trybach Chat i Work w ChatGPT oraz korzystanie z Codex, także przez interfejs wiersza poleceń.
Uczestnicy należeli do programu ChatGPT for Academic Researchers, którego pilotaż rozpoczął się 29 lipca 2026 r. Program oferował bezpłatny dostęp do zaawansowanych modeli i wyższych limitów użycia w wybranych instytucjach akademickich. Miejsca wśród uprawnionych zgłoszeń przydzielano przez losowanie, a przyjęta osoba mogła zaprosić do czterech współpracowników ze swojej instytucji. Autorzy wskazują, że taki dobór próby ogranicza możliwość uogólniania wyników na ogół naukowców.
Wiadomości porządkował GPT-5.6-Terra, przypisując je do 10 obszarów pracy i 40 zadań. Według OpenAI badacze analizowali wyniki klasyfikatorów chroniących prywatność, bez czytania samych wiadomości ani odpowiedzi modelu. Firma podała również, że treści uczestników programu domyślnie nie są wykorzystywane do trenowania jej modeli.
Do czego naukowcy używali ChatGPT
Czytanie i pisanie zajmowały łącznie ponad połowę wiadomości naukowych przeciętnego uczestnika. Samo czytanie i zdobywanie wiedzy odpowiadało za 27,7%. Najczęstszym pojedynczym zadaniem było wyjaśnianie pojęć naukowych, z udziałem 18,8%; co najmniej trzy wiadomości dotyczące tego zadania wysłało 89,7% badaczy w analizowanej grupie.
OpenAI najpierw obliczało udział poszczególnych zastosowań w wiadomościach każdej osoby, a następnie uśredniało wyniki, nadając wszystkim naukowcom jednakową wagę. Dzięki temu najbardziej aktywni użytkownicy nie zdominowali zestawienia samą liczbą wysłanych zapytań.
Model służył też do rozwijania kierunków badań. Według OpenAI 68% uczestników użyło ChatGPT do pracy nad pomysłami. W obrębie wiadomości dotyczących tego zastosowania podział wyglądał następująco:
| Sposób pracy nad pomysłem | Udział wiadomości dotyczących pomysłów |
| Naukowiec przedstawiał konkretne pytanie badawcze | 35% |
| Naukowiec prosił o dopracowanie przedstawionego pomysłu | 36% |
| Naukowiec prosił ChatGPT o zaproponowanie pytania badawczego | 23% |
| Wiadomość pozostawała bez przypisanej kategorii | 6% |
Około 15% naukowców wysłało przynajmniej jedną prośbę zaklasyfikowaną jako zlecenie autonomicznego przeprowadzenia badania od początku do końca. Takie prośby stanowiły jednak tylko 0,4% wiadomości naukowych przeciętnego uczestnika. Autorzy odnotowali również, że badacze rzadko wracali do tego zastosowania.
Co działo się po pierwszej odpowiedzi modelu
Naukowcy prosili ChatGPT o wyjaśnienia, sprawdzenie odpowiedzi lub poprawki. Średni udział początkowych zapytań, po których następowała taka prośba, wynosił 31,8%. Wskaźnik obliczono na podstawie 125 947 początkowych zapytań pochodzących od 1809 osób.
Definicja była precyzyjna: liczono następny zaklasyfikowany jako naukowy komunikat w tej samej rozmowie, wysłany w ciągu siedmiu dni. Musiał dotyczyć wyjaśnienia, sprawdzenia lub rewizji odpowiedzi. Zwykłe rozwinięcia tematu i reakcje były wyłączone, podobnie jak praca wykonywana poza aplikacją.
To ważny fragment codziennej pracy z modelem. W późniejszej ankiecie OpenAI 45,4% respondentów wskazało czas potrzebny na sprawdzanie lub poprawianie odpowiedzi AI jako trudność w uzyskiwaniu korzyści z ChatGPT.
Co oznaczają szacunki czasu i oczekiwania dotyczące odkryć
Ankieta OpenAI trwała od 30 września do 7 października 2026 r. Spośród 270 poprawnie wypełnionych ankiet do analizy włączono odpowiedzi 251 osób, które wyraziły na to zgodę. Pytanie o termin hipotetycznego odkrycia otrzymało 250 odpowiedzi.
Uczestnicy szacowali, że wykonanie tej samej pracy na tym samym poziomie jakości wymagałoby bez AI 1,9 raza tyle czasu co z jej pomocą. Była to retrospektywna ocena samych badaczy. Średnie deklarowane proporcje różniły się zależnie od zadania: od 1,35 raza w administracji do 2,83 raza przy tworzeniu oprogramowania i kodu badawczego.
Pytanie o odkrycia dotyczyło ważnego, hipotetycznego osiągnięcia w dziedzinie respondenta, które bez AI nastąpiłoby za dziesięć lat. 97,6% z 250 odpowiadających osób oczekiwało, że AI przyspieszy ten moment. Zdaniem 72% stałoby się to co najmniej trzy lata wcześniej, a 21,6% przewidywało przyspieszenie o siedem do dziesięciu lat.
Optymizm widać również w komentarzu, który OpenAI zamieściło przy prezentacji raportu:
“Tools like ChatGPT are helping us accelerate scientific discovery. It’s really a playground for a scientist like myself.”— César de la Fuente, badacz zajmujący się substancjami przeciwdrobnoustrojowymi, w wypowiedzi opublikowanej przez OpenAI.
W pisemnych odpowiedziach badacze uzasadniali swoje oczekiwania przede wszystkim szybszym wykonywaniem prac badawczych. Ten motyw stanowił 52% spośród 367 argumentów wyodrębnionych z 224 odpowiedzi. Kolejne 23% argumentów dotyczyło znajdowania bardziej obiecujących pytań, 14% — podejmowania szerszego zakresu pytań, a 11% — pozostałych powodów.
OpenAI zaznacza, że ustalenie, czy oczekiwania i szacowane korzyści na poziomie zadań przełożą się na szybsze odkrycia naukowe, wymaga dalszych badań. Autorzy zwracają uwagę na ograniczenia związane również z personelem, finansowaniem i możliwościami prowadzenia eksperymentów. Wśród 251 respondentów 51,8% wskazało niedobór czasu lub personelu jako barierę w badaniach, a 43,8% — finansowanie; można było wybrać maksymalnie trzy odpowiedzi.
OpenAI zapowiedziało 50 tys. grantów na ChatGPT Plus
Równolegle z publikacją badania OpenAI ogłosiło 16 listopada nową rundę bezpłatnego dostępu dla badaczy. Firma zapowiedziała 50 tys. grantów, przydzielanych uprawnionym wnioskodawcom według kolejności zgłoszeń. Każdy ma zapewniać dostęp do ChatGPT Plus osobie otrzymującej grant i maksymalnie dwóm współpracownikom.
To zmiana względem losowania stosowanego w pilotażu. OpenAI wyjaśniło też wybór planu Plus: według analizy firmy większość uczestników pilotażu mieściłaby się w jego limitach użycia. Docelowo cały program ma dotrzeć do 200 tys. naukowców na świecie.
Rozpoczęcie przyjmowania wniosków do nowej rundy OpenAI zaplanowało na 23 listopada 2026 r.