Ruim 4 biljoen dollar aan toekomstige uitgavenverplichtingen bij Alphabet, Amazon, Microsoft, Meta, Oracle en Anthropic: dat was de uitkomst van een berekening die El Economista op 9 november 2026 publiceerde. De optelsom bundelt leases, aankopen en andere afspraken met looptijden van jaren tot decennia. Anthropic is daarbij meegerekend met een maximum dat afhangt van het benutten van de hoogste uitbreidingsopties.

Die contractportefeuille maakt de omvang van de infrastructuurgolf rond AI zichtbaar. De economische opgave volgt daarna: hoeveel moeten de datacenters jaarlijks verdienen om hun kosten en het beoogde rendement te dekken?

De zes bedrijven in de berekening

Alphabet heeft het grootste bedrag in de uitsplitsing van El Economista. De bedrijven gebruiken uiteenlopende categorieën en rapportagemomenten voor hun verplichtingen. Daardoor omvat de optelsom ook uitgaven buiten AI en datacenters.

BedrijfGemelde toekomstige verplichtingen in miljarden dollars
Alphabet1.076,8
AnthropicTot 895, bij benutting van de hoogste uitbreidingsopties
Meta810
Microsoft519
Amazon431
Oracle322

De looptijd bepaalt wanneer zulke bedragen op de kasmiddelen drukken. Volgens El Economista bestaat ongeveer de helft van Meta's verplichtingen uit datacenterleases die nog moeten ingaan. De leaseperiodes variëren van meer dan een jaar tot dertig jaar. Ook beschreef de krant meer dan 450 miljard dollar aan Meta-verplichtingen als niet-opzegbaar.

Dat maakt de betalingskalender belangrijk. Een langlopend huurcontract kan capaciteit voor toekomstige groei vastleggen, terwijl de bijbehorende betalingen over vele jaren zijn verspreid.

Wat de verplichtingen omvatten

ARPU legt in deze Engelstalige video van 29 augustus 2026 met animaties uit hoe leases, inkoopafspraken, energiecontracten en projectfinanciering samenhangen.

Kapitaaluitgaven, vaak afgekort tot capex, zijn investeringen in vaste activa, zoals gebouwen en apparatuur, binnen een verslagperiode. De geplande kapitaaluitgaven voor 2026 waarover NeoTeo eerder schreef betreffen daarmee een andere tijdshorizon dan een portefeuille met meerjarige contracten. Volgens El Economista rekent Alphabet voor 2026 op 205 tot 210 miljard dollar aan uitgaven, tegenover de veel grotere meerjarige verplichtingen in de tabel.

Voor de kasstromen en verplichtingen bij Big Tech uit onze eerdere Nederlandse analyse is vooral relevant wanneer inkomsten binnenkomen en contractuele betalingen verschuldigd worden. Een lease die later ingaat en een apparatuurlevering voor het lopende kwartaal leggen op verschillende momenten beslag op geld.

Een eerdere telling van Bloomberg, gepubliceerd op 30 oktober 2026, kwam voor dezelfde groep zonder Anthropic uit op ruim 3 biljoen dollar. Daarvan bestond 1,3 biljoen uit toekomstige leaseverplichtingen en 1,9 biljoen uit andere aankoopverplichtingen. De novemberberekening heeft dus ook een extra bedrijf in haar bereik.

Bloomberg wees bovendien op verschillen in de inhoud van de bedrijfsopgaven. Bij Meta omvatten de bedragen ook consumentenelektronica van Reality Labs; bij Amazon zaten er geplande uitgaven aan contentlicenties tussen. Voor Microsoft kwamen de aankoop- en bouworders uit het jaarverslag over het boekjaar dat in juni eindigde, terwijl de andere bedrijven recentere rapportages hadden.

Achter deze bedragen zitten verschillende mechanismen. Een bedrijf kan apparatuur bestellen, datacenterruimte voor later vastleggen of energie inkopen via een contract met een minimale betalingsverplichting. Daarnaast kan de bouw via projectfinanciering of gezamenlijke ondernemingen worden gefinancierd. Zo ontstaan verplichtingen met elk een eigen startmoment, looptijd en financieringsstructuur.

Bij Anthropic tellen minimumafspraken en uitbreidingsopties mee

Anthropic maakt duidelijk hoe verschillend de afspraken binnen één bedrijfsbedrag kunnen zijn. El Economista beschreef onder meer deze minimumafspraken met cloudleveranciers:

  • Google: 114,5 miljard dollar voor de periode van april 2026 tot juli 2033.
  • Amazon: 110 miljard dollar voor mei 2026 tot april 2036.
  • Microsoft: ten minste 44,9 miljard dollar voor november 2026 tot mei 2033.

Daarnaast noemde de krant een geschatte extra besteding van 125 tot 150 miljard dollar aan Google-TPU-rekenkracht in 2028 tot en met 2031. TPU's zijn Googles gespecialiseerde AI-processors. Bij Broadcom ging het volgens dezelfde berichtgeving om ongeveer 161,2 miljard dollar aan apparatuurleases, exclusief rente. De gemelde plannen met AMD omvatten meer dan 20 miljard dollar, onder voorbehoud van de initiële capaciteit.

Een minimumbedrag, een raming voor toekomstige rekenkracht en een uitbreiding onder voorwaarden leggen verschillende financiële verplichtingen vast. Het gemelde maximum voor Anthropic veronderstelt dat de hoogste uitbreidingsopties worden benut. De afzonderlijke afspraken lopen ondertussen over meerdere jaren.

Welke jaarlijkse winst moet een datacenter opleveren?

De omvang van de contracten krijgt meer betekenis zodra je er een jaarlijks rendementsdoel naast zet. Vermogensbeheerder Boston Partners publiceerde op 15 september 2026 een hypothetisch datacentermodel voor een faciliteit van één gigawatt. De analyse koppelde bouw- en apparatuurkosten aan financiering, bedrijfskosten en het gewenste rendement op eigen vermogen.

Voor een eigen rekenvoorbeeld in euro's gebruiken we dezelfde financieringsverhouding en rendementsdoelen. Neem een hypothetisch datacenter met een totaalbudget van € 50 miljard voor bouw en apparatuur. Veronderstel dat de helft wordt gefinancierd met schuld en de andere helft met eigen vermogen: het geld dat de aandeelhouders inbrengen.

De basis voor het aandeelhoudersrendement bedraagt dan € 50 miljard × 50% = € 25 miljard eigen vermogen.

Aangenomen jaarlijks rendement op eigen vermogenIngelegd eigen vermogenBenodigde jaarlijkse nettowinst
10%€ 25 miljard€ 2,5 miljard
20%€ 25 miljard€ 5 miljard

Het rendementspercentage wordt hier berekend over het eigen vermogen. Een hoger rendementsdoel vraagt bij dezelfde financieringsstructuur om meer jaarlijkse nettowinst. Voor verdere context over geld en beleggen is NTV88 een aanvullende leesbron.

Voor de exploitatie houden we in dit eurovoorbeeld ook de numerieke kosten- en omzetverhoudingen uit het model gelijk. Daarbij horen jaarlijkse bedrijfskosten van iets meer dan € 12 miljard en een benodigde jaaromzet van € 15,5 tot € 18,6 miljard om de twee rendementsdoelen te halen. Deze eurobedragen zijn illustratieve rekenaannames; Boston Partners rekende zijn oorspronkelijke scenario in dollars door.

Omzet is het bedrag dat klanten betalen. Nettowinst is wat na de kosten overblijft. Bij een jaarlijkse nettowinst onder € 2,5 miljard blijft het rendementsdoel van 10% in dit voorbeeld buiten bereik, hoe groot het datacenter ook is.

Een datacenter vraagt financiering voor de bouw én voldoende jaarlijkse inkomsten om de kosten en het beoogde rendement te dekken.

Het financiële risico achter de discussie over een AI-zeepbel zit in een mogelijke kloof tussen langlopende verplichtingen en de opbrengsten van de beschikbare capaciteit. De winstgevendheid hangt daarbij af van de kosten, de financieringsstructuur en de vraag van betalende klanten.

Een kleine groep klanten draagt veel van de gemeten vraag

Aan de inkomstenkant speelt ook mee hoe breed de vraag is verdeeld. CNBC-verslaggever Kate Rooney rapporteerde op 21 oktober 2026 over cijfers van Ramp waarin de grootste 1% van de AI-besteders ongeveer 80% van de gemeten uitgaven voor zijn rekening nam.

Die grootste besteders gaven gemiddeld ongeveer 10.000 dollar per maand uit aan AI. De mediane maandbesteding lag onder 20 dollar. Deze cijfers beschrijven klantuitgaven binnen de Ramp-gegevens, een andere geldstroom dan de infrastructuurcontracten van de zes bedrijven.

Ongeveer 80% van de grote besteders bestond uit niet-beursgenoteerde bedrijven die met durfkapitaal waren gefinancierd. Een terugval bij zulke startups kan volgens Rooney doorwerken naar modelontwikkelaars, cloudproviders en chipbedrijven.