De Large Hadron Collider (LHC) is een van de belangrijkste bouwwerken voor de moderne wetenschap. Hij heeft nog jaren van onderzoek en upgrades voor de boeg, maar de denkers van het CERN werken al aan een mogelijke opvolger. Die opvolger heet CLIC, wat staat voor Compact Linear Collider. In tegenstelling tot de ovale vorm van zijn grote broer, zou CLIC een lineair ontwerp krijgen, met een tunnel van 44 kilometer lang.
In april 2015 hervatte de LHC zijn werkzaamheden na twee jaar 'rust' voor upgrades die hem in staat stelden om, afhankelijk van de behoeften van elk experiment, een energie van 13 TeV te bereiken. Verdere upgrades zouden de botsingsmachine in 2017 of 2018 op zijn maximale vermogen van 14 TeV moeten brengen, en later (om precies te zijn in 2022) zou hij volgens experts een "upgrade met hoge luminositeit" krijgen. Wat er ook gebeurt, het is duidelijk dat de LHC tot minstens 2025 zijn handen vol heeft, met een mogelijke verlenging van tien jaar extra. Toch weerhoudt dat de masterminds van het CERN er niet van om na te denken over een opvolger. De naam? CLIC.
De Compact Linear Collider is geen nieuw idee. Volgens de officiële informatie werken meer dan 40 instituten uit 22 landen mee aan dit project. Wat ook interessant is, is dat hij een soort "concurrent" heeft: de International Linear Collider (ILC), die mogelijk in Japan, in het Amerikaanse Fermilab of bij het CERN zelf wordt gebouwd. Toch heeft CLIC een belangrijk voordeel: hij werkt op hogere energieniveaus (3 TeV voor CLIC tegenover 1 TeV voor ILC). Andere technische details tonen aan dat CLIC uit een tunnel van 44 kilometer lang zal bestaan, in tegenstelling tot de LHC die meer weg heeft van een ovaal.
Waarom is er nog een andere versneller nodig terwijl de LHC in goede staat verkeert en nog veel werk te doen heeft? In eenvoudige bewoordingen (die elke fysicus ertoe zouden aanzetten me met een natuurkundeboek op het hoofd te slaan) is de LHC een proton-protonbotser, wat in zekere zin de precisie van metingen van elementaire deeltjes vermindert. CLIC daarentegen is een elektron-positronbotser, en met energieën in de orde van 3 TeV en een speciaal geoptimaliseerd ontwerp zouden de gegevens veel preciezer zijn. De bouw van CLIC zal echter pas na 2020 worden overwogen, en wat de kosten betreft, zou alleen de eerste fase al 50 procent duurder zijn dan die van de LHC. Misschien verandert er over een aantal jaar iets, maar het is een project om goed in de gaten te houden.
