De DIY-gereedschappen die de piramides hielpen bouwen

Dankzij de voordelen van moderne gereedschappen is het tegenwoordig niet moeilijk om parallelle lijnen of rechte hoeken te maken. Maar stel je even voor dat je in de Vierde Dynastie van Egypte leeft, de farao van dienst wil zijn graf, en alles wat je hebt is rots, touw, houtskool, hout en bronzen gereedschap. Waar begin je? Het YouTube-kanaal How To Make Everything onderzoekt enkele mogelijke oplossingen die de Egyptenaren gebruikten, en ondanks hun ogenschijnlijke ruwheid zijn ze behoorlijk effectief…

Ze staan al 4.500 jaar overeind, vertegenwoordigen het enige nog bestaande Wonder van de Oude Wereld en blijven ons dingen leren. De piramides zijn niet alleen indrukwekkend vanwege hun uiterlijk en weerstand, maar ook omdat ze een reeks oplossingen vereisten die decennia lang onmogelijk leken, tot het punt dat we dachten dat ze door een hogere macht mogelijk waren gemaakt (je weet wel, 'aliens'). Rechte en parallelle lijnen, rechte hoeken, waterpasbases, en het vermogen om die omstandigheden nauwkeurig te herhalen. Hoe hebben ze dat gedaan?

Het YouTube-kanaal How To Make Everything besloot enkele van die oude technieken te onderzoeken. Een rechte lijn op een oppervlak maken is bijvoorbeeld relatief eenvoudig: neem een dun touw, week de vezels in een kleurstof (of als alternatief as of zeer fijn houtskoolpoeder), plaats het touw op de juiste positie, breng wat spanning aan, til het touw op en 'snap!', het elastische effect zorgt ervoor dat het tegen het oppervlak slaat en de lijn achterlaat.

Hier komen we (een beetje) in speculatief terrein, want het tweede gebruikte gereedschap is de klassieke afschrijfliniaal, dat parallelle lijnen trekt. Het bestaat uit slechts drie onderdelen: een staaf, een kop en iets om mee te markeren, gemaakt van metaal. Helaas is er zeer weinig gegevens over de geschiedenis en oorsprong, maar het zou niet vergezocht zijn om te denken dat de Egyptenaren het equivalent van een voorouder van de afschrijfliniaal onder hun gereedschap hadden.

Dus, met rechte lijnen en parallelle lijnen, is de volgende stap het maken van rechte hoeken. Pythagoras is geen optie (hij werd 2.000 jaar na de piramides geboren), en het eenvoudigste zou zijn om een winkelhaak met fout te maken, in beide richtingen te meten en de tussenwaarde te nemen tussen de twee scheve lijnen. Een andere mogelijkheid is om overlappende cirkels te gebruiken, met een parallelle lijn door het middelpunt van beide. De punten waar ze elkaar kruisen zouden een lijn moeten vormen die, wanneer die over de parallelle lijn gaat, ons vier rechte hoeken geeft.

Het laatste stukje van de puzzel is het maken van een foutloze winkelhaak (of op zijn minst met een hoek zo dicht mogelijk bij 90 graden), en het aansluiten van een schietlood (hoewel het van brons is gemaakt) om verticaliteit te verkrijgen. De gekozen maateenheid voor het maken van een hypothetisch steenblok is niets anders dan de koninklijke Egyptische el (gelijk aan ongeveer 0,52 meter), waarbij elk blok 2,5 bij 2,5 bij 1 el meet. Bij het vergelijken van de resultaten met moderne gereedschappen, is het duidelijk dat hun metingen fouten bevatten... maar ze kwamen dichterbij dan verwacht. Met een betere constructie van elk gereedschap (voornamelijk de winkelhaak) zouden die verschillen nog kleiner zijn. Kortom, geen aliens. De Egyptenaren hadden hersens, en wisten die waarschijnlijk te gebruiken.