Narzędzia DIY, które pomogły zbudować piramidy

Dzięki nowoczesnym narzędziom tworzenie równoległych linii i kątów prostych nie stanowi dziś większego problemu. Ale wyobraź sobie, że żyjesz w czasach IV dynastii egipskiej, faraon chce swojego grobowca, a do dyspozycji masz tylko skałę, linę, węgiel, drewno i narzędzia z brązu. Od czego zaczynasz? Kanał How To Make Everything na YouTube przygląda się niektórym z możliwych rozwiązań używanych przez Egipcjan i, mimo ich pozornej prostoty, są one całkiem skuteczne…

Piramidy stoją od 4500 lat, są jedynym cudem świata starożytnego, który przetrwał, i wciąż nas czegoś uczą. Nie imponują tylko wyglądem i trwałością, ale też tym, że wymagały rozwiązań, które przez dziesięciolecia wydawały się niemożliwe – do tego stopnia, że przypisywano im siłę nadprzyrodzoną (no wiesz, „obcy”). Proste i równoległe linie, kąty proste, poziome podstawy oraz umiejętność powtarzania tych warunków z precyzją. Jak to osiągnięto?

Kanał How To Make Everything na YouTube postanowił przyjrzeć się niektórym z tych starożytnych technik. Na przykład stworzenie prostej linii na powierzchni jest stosunkowo łatwe: weź cienką linę, nasącz jej włókna barwnikiem (alternatywnie popiołem lub bardzo drobnym proszkiem węglowym), umieść linę we właściwym miejscu, napnij ją, unieś i „pstryk!” – sprężysty efekt sprawi, że uderzy o powierzchnię, pozostawiając ślad.

Tu wchodzimy (trochę) w spekulacje, bo drugim narzędziem jest klasyczny gramil, który wyznacza linie równoległe. Składa się zaledwie z trzech części: pręta, głowicy i czegoś do znakowania, wykonanego z metalu. Niestety, o jego historii i pochodzeniu wiemy bardzo niewiele, ale nietrudno sobie wyobrazić, że Egipcjanie mieli odpowiednik przodka gramilu wśród swoich narzędzi.

Z prostymi liniami i liniami równoległymi kolejnym krokiem jest tworzenie kątów prostych. Pitagoras odpada (urodził się 2000 lat po piramidach), a najprościej byłoby wykonać kątownik z błędem, zmierzyć w obu kierunkach i przyjąć średnią między obiema krzywymi liniami. Inną możliwością jest użycie nakładających się okręgów, z linią równoległą przechodzącą przez środek obu. Punkty ich przecięcia powinny tworzyć linię, która po nałożeniu na linię równoległą daje cztery kąty proste.

Ostatnim elementem układanki jest stworzenie kątownika bez błędów (lub przynajmniej z kątem jak najbliższym 90 stopni) oraz połączenie pionu (choć wykonanego z brązu) dla uzyskania pionowości. Jednostką miary wybraną do stworzenia hipotetycznego bloku kamiennego jest królewski łokieć egipski (około 0,52 metra), a każdy blok mierzy 2,5 na 2,5 na 1 łokieć. Porównując wyniki z nowoczesnymi narzędziami, widać, że ich pomiary mają błędy… ale są bliżej niż można by się spodziewać. Przy lepszym wykonaniu każdego narzędzia (głównie kątownika) te różnice byłyby jeszcze mniejsze. Podsumowując: żadnych obcych. Egipcjanie mieli mózg i prawdopodobnie wiedzieli, jak go używać.