We hebben het (en gehoord) verschillende keren gezien in actiefilms met Japanse strijders: veel van hun "verrassingsaanvallen" worden verraden door het geluid dat houten vloeren maken wanneer je eroverheen loopt, of ninja's proberen ze te vermijden door via de daken aan te vallen. De Nachtegaalvloer of uguisubari is perfect echt, en als je naar Japan reist kun je het zelf ervaren. Maar is het een revolutionair beveiligingssysteem, of gewoon een bijwerking van het bouwproces?

De Nachtegaalvloer: het alarmsysteem van het oude Japan
De Nachtegaalvloer

Er is veel te zien in Japan, misschien te veel. Van de indrukwekkende steden tot de gigantische robots, via nachtelijke treindiensten en openbare toiletten, we zijn ervan overtuigd dat één reis niet genoeg zou zijn. Het zou echter een grove fout zijn om het historische en traditionele karakter van het land te negeren. Een groot aantal tempels en kastelen wacht op je, elk met unieke eigenschappen, maar ook met een aantal gemeenschappelijke elementen.

Wat is de uguisubari?

Een van die elementen is de uguisubari, de Nachtegaalvloer. De naam komt van uguisu, de lokale naam voor de Japanse nachtegaal, Horornis diphone, een vogel die graag zingt. In wezen maakt de uguisubari een geluid dat lijkt op dat van de vogel wanneer je eroverheen loopt. De houten planken kraken van nature, maar het extra geluid is onmiskenbaar.

Geschiedenis en constructie

Verschillende bronnen suggereren dat de Nachtegaalvloer teruggaat tot de 17e eeuw. De vloer is zo geconstrueerd dat de gebruikte spijkers langs de haken schuren die de planken vasthouden. Er zijn varianten met haken die diagonaal of in een "V" zijn geplaatst, maar het uiteindelijke effect is hetzelfde: als iemand op de planken stapt, zal het niet stil zijn.

De Nachtegaalvloer: het alarmsysteem van het oude Japan
Een eenvoudig effect, teweeggebracht door het schuren van metalen, gewicht en zwaartekracht

Een alarmsysteem?

Nu presenteert bijna iedereen de uguisubari als een alarmsysteem. Er was een tijd dat het niet moeilijk was om vijanden te maken in Japan, en iedereen kon 's nachts door een zwaard worden doorboord. Het simpele feit dat je rond de kamers lawaaierige vloeren installeerde kon voldoende zijn om degenen die sliepen te waarschuwen, of als alternatief, hun bewakers. Een beetje literatuur in het Nijō-kasteel in Kyoto suggereert echter dat het detail in eerste instantie niet opzettelijk was. Een aanvankelijk defect dat een voordeel werd? Persoonlijk vind ik dat een mooi idee.

Bron: Tablazed