Voor HR geldt de EU AI Act niet automatisch voor elk AI-hulpmiddel. Bijlage III noemt specifieke toepassingen in werving en personeelsbeheer. Een systeem kan alleen onder de uitzondering van artikel 6, lid 3 vallen als het geen aanzienlijk risico op schade oplevert én aan minstens één van de genoemde taakvoorwaarden voldoet. Voor werkgevers die een hoogrisicosysteem inzetten, lopen de toepassingsdata en verplichtingen uiteen.
Kijk naar het doel en de invloed van een AI-systeem in de praktijk; een administratief of voorbereidend label is op zichzelf geen uitzondering.
Welke HR-toepassingen vallen onder bijlage III?
Bijlage III noemt AI voor werving en selectie, waaronder gerichte vacatureadvertenties, het analyseren en filteren van sollicitaties en het beoordelen van kandidaten. Ook bepaalde toepassingen tijdens het dienstverband vallen eronder: systemen voor besluiten over werkrelaties, promotie of ontslag, taakverdeling op basis van individueel gedrag of persoonlijke kenmerken, en het monitoren of beoordelen van prestaties en gedrag.
De indeling hangt samen met het beoogde gebruik. Breng daarom in kaart waarvoor een systeem wordt ingezet en of het invloed heeft op een beslissing over kandidaten of werknemers. De categorieën in bijlage III van de AI-verordening zijn specifieker dan alleen “AI op de HR-afdeling”.
Wanneer geldt de uitzondering van artikel 6, lid 3?
Een toepassing uit bijlage III valt alleen buiten de hoogrisicocategorie als aan twee voorwaarden tegelijk is voldaan: het systeem vormt geen aanzienlijk risico op schade, onder meer doordat het besluitvorming niet wezenlijk beïnvloedt, én het vervult minstens één van de genoemde taaktypen. Artikel 6 noemt daarvoor systemen die:
- een beperkte procedurele taak uitvoeren;
- een eerder door een mens voltooide activiteit verbeteren;
- patronen of afwijkingen in besluitvorming opsporen zonder de eerdere menselijke beoordeling zonder passende controle te vervangen of te beïnvloeden;
- een voorbereidende taak uitvoeren.
Een systeem dat natuurlijke personen profileert, blijft volgens artikel 6 hoogrisico. De naam die een leverancier of werkgever aan een functie geeft, vervangt deze beoordeling niet. De Europese Commissie licht de voorwaarden van artikel 6 toe.
Welke data gelden voor de verschillende verplichtingen?
De Europese Commissie onderscheidt de toepassing van transparantieverplichtingen van de regels voor hoogrisicosystemen in bijlage III. De eerste specifieke verplichtingen van artikel 50 gelden sinds 2 augustus 2026; de hoogrisicoregels voor systemen uit bijlage III gelden vanaf 2 december 2027. Voor hoogrisico-AI die in gereguleerde producten is ingebouwd, geldt 2 augustus 2028.
| Verplichting | Toepassingsdatum |
| Specifieke transparantieverplichtingen van artikel 50 | 2 augustus 2026 |
| Hoogrisicoregels voor systemen uit bijlage III | 2 december 2027 |
| Regels voor hoogrisico-AI in gereguleerde producten | 2 augustus 2028 |
De tijdlijn van de Europese Commissie geeft deze data per verplichting. De datum voor transparantie is dus niet de toepassingsdatum van de hoogrisicoregels voor HR-systemen uit bijlage III.
Wat moet een werkgever als gebruiksverantwoordelijke doen?
Voor een hoogrisicosysteem gelden de verplichtingen voor de gebruiksverantwoordelijke, oftewel de organisatie die het systeem inzet. Artikel 26 beschrijft wat werkgevers daarbij moeten regelen:
- Gebruik het systeem volgens de instructies. Wijs mensen aan voor menselijk toezicht; zij moeten de benodigde deskundigheid, training en bevoegdheid hebben.
- Houd toezicht op invoer en werking. Zorg ervoor dat invoergegevens waarover de werkgever controle heeft relevant en voldoende representatief zijn, en monitor de werking van het systeem.
- Informeer betrokkenen vóór gebruik. Informeer werknemersvertegenwoordigers en betrokken werknemers voordat het systeem op het werk wordt ingezet, volgens de toepasselijke informatieprocedures. Informeer ook personen over wie een beslissing wordt genomen of ondersteund door een systeem uit bijlage III.
- Handel bij risico. Als de werkgever reden heeft om aan te nemen dat gebruik een risico kan opleveren, moet die het gebruik opschorten en de aanbieder of distributeur en de relevante markttoezichtautoriteit zonder onnodige vertraging informeren. Voor ernstige incidenten geldt daarnaast een afzonderlijke onmiddellijke meldplicht, die begint bij de aanbieder.
- Bewaar de logs waarop de werkgever controle heeft. Dit betreft automatisch gegenereerde logs, voor zover ze onder controle van de gebruiksverantwoordelijke vallen. De bewaartermijn moet passen bij het doel en bedraagt minstens zes maanden, tenzij toepasselijk EU- of nationaal recht anders bepaalt.
Artikel 26 beschrijft deze plichten voor gebruiksverantwoordelijken van hoogrisico-AI-systemen in de tekst van de Europese Commissie.