AI-start-ups kunnen zich tegenover OpenAI, Google en Workday richten op overdraagbaar modelgeheugen, toezicht over meerdere aanbieders, gespecialiseerde workflowcontrole en datawerk rond een concrete bedrijfsbeslissing. Oprichters en bestuurders noemden die mogelijkheden in gesprekken tijdens HumanX Amsterdam, waarover Forbes op 21 oktober 2026 berichtte. Het zijn strategische voorstellen uit interviews, geen aangetoonde voorsprong op grote platforms.
Vier mogelijke posities
| Positie | Voorbeeld | Mogelijke rol | Kwetsbaarheid of tegenkracht |
| Overdraagbaar geheugen | Walrus Memory van Mysten Labs | Versleutelde context delen tussen AI-agents met gedelegeerde sleutels | Een ander model hoeft de geëxporteerde context niet op dezelfde manier te interpreteren |
| Toezicht over aanbieders | Deeploy; Verifiable Agent Arbiter | AI-agents en hun uitvoer over verschillende systemen volgen | Platformbedrijven ontwikkelen ook eigen tools en samenwerkingen voor toezicht |
| Gespecialiseerde workflowcontrole | Writer Enterprise Brain; Googles juridische workflow met Harvey en Onit | Teamgeheugen en complianceregels opnemen in gereguleerde werkprocessen | Defecte koppelingen of verlopen toegangstokens kunnen onopgemerkt werk laten mislukken |
| Data rond een bedrijfsbeslissing | Aily Labs | Beginnen met een concrete beslissing en de daarvoor benodigde data | Google Knowledge Catalog is een platformalternatief |
Geheugen dat met een model kan meeverhuizen
Walrus Memory is volgens de beschrijving van Mysten Labs gebouwd op Walrus en gekoppeld aan Sui. Gebruikers kunnen verschillende AI-agents met gedelegeerde sleutels toegang geven tot hetzelfde versleutelde geheugen. Zo kan een agent context delen met een andere agent. Een export zorgt er niet voor dat een ander model die eerdere context ook op dezelfde manier begrijpt.
Mysten meldde dat Walrus Memory sinds de lancering in het tweede kwartaal van 2026 meer dan 5.000 agents bij 4.800 eigenaren had. Op 20 oktober 2026 rapporteerde het bedrijf meer dan 209.000 opgeslagen herinneringen en 4,5 miljoen geslaagde ophaalacties. Voor eigenaren die uiterlijk 19 september hun eerste herinnering hadden opgeslagen, meldde Mysten dat 72,9 procent minstens 30 dagen later nog ten minste één herinnering ophaalde.
Forbes meldde dat de gebruikscijfers zijn afgeleid uit versleutelde lees- en schrijfactiviteit en niet onafhankelijk zijn gecontroleerd. Ze geven geen aantal betalende bedrijfsimplementaties.
Toezicht dat niet aan één aanbieder vastzit
Roeland Pater van Deeploy beschreef software die over de systemen van een organisatie heen werkt en op de infrastructuur van de klant kan draaien. Volgens Pater kunnen bedrijven zelf de uitvoer van AI-systemen volgen en hun eigen beleidskeuzes toepassen. Dat is de positionering van Deeploy, geen onafhankelijke beoordeling van de werking ervan.
Mysten Labs en Google Cloud kondigden op 6 oktober 2026 een samenwerking aan voor Verifiable Agent Arbiter. Het project was bedoeld als bewijslaag om auditlogs minder afhankelijk te maken van één aanbieder. Ook die samenwerking laat zien hoe aanbieders en gespecialiseerde bedrijven in dezelfde ruimte kunnen opereren.
Workflowkwaliteit hangt ook af van de koppelingen
Writer-topvrouw May Habib stelt dat de workflowlaag mede bepaalt hoe een model zijn werk uitvoert. Writer Enterprise Brain verwerkt volgens Forbes gedeeld teamgeheugen en nalevingsregels in gereguleerde werkprocessen. Dat kan relevant zijn wanneer een bedrijfsproces vaste stappen of regels moet volgen.
Habib wees ook op een praktisch risico: koppelingen met externe software kunnen stilzwijgend falen, bijvoorbeeld als een toegangstoken verloopt. Dan moet een organisatie niet alleen de modeluitvoer beoordelen, maar ook controleren of de softwareverbindingen en toegangsrechten blijven werken.
Forbes meldde op 21 oktober 2026 dat Google een juridische workflow in preview had, met Harvey en Onit als partners. Dat voorbeeld laat zien dat grote platforms en gespecialiseerde AI-bedrijven elkaar in specifieke werkprocessen kunnen aanvullen én beconcurreren.
Beginnen bij de beslissing, niet bij alle bedrijfsdata
Aily Labs begint volgens Forbes bij een concrete bedrijfsbeslissing, zoals een prognose in realtime, en richt het datawerk op wat daarvoor nodig is. Dat verschilt van een organisatiebreed project dat eerst alle bedrijfsdata wil ordenen. Voor een afgebakende toepassing kan de vraag daardoor beginnen bij het besluit dat iemand moet nemen en de informatie die daarvoor nodig is. Google Knowledge Catalog is een platformalternatief in dit domein.
Grote platforms hebben ook distributie en partners
De mogelijke specialisaties bestaan naast aanbod van grote platforms. Forbes noemde Harvey, Sierra en Decagon als partners van OpenAI Frontier en meldde dat de marktplaats 32 partnerapplicaties telde. Amazon Web Services zegde volgens Forbes 1 miljard dollar toe voor de inzet van duizenden ingenieurs bij klanten. Zulke relaties kunnen startups toegang geven tot klanten, terwijl ze tegelijk afhankelijker maken van het platform waarmee ze samenwerken.
Een deelnemer aan r/ChileStartup betoogde dat AI software makkelijker reproduceerbaar maakt, terwijl klanttoegang, distributie en marktkennis lastiger blijven. Dat is een algemene opvatting over startups, geen meting van de genoemde bedrijven. De commerciële positie van een leverancier hangt dus ook af van hoe die klanten bereikt en of de relatie met een platform verandert.
Forbes meldde, op basis van Crunchbase, dat door durfkapitaal gesteunde AI-bedrijven tot en met 29 september 2026 195 AI-start-ups hadden overgenomen, meer dan in heel 2025. Voor organisaties die zulke software inzetten, maken die consolidatie en de mogelijkheid om gegevens mee te nemen eigenaarschap en overdraagbaarheid tot concrete aandachtspunten bij de keuze van een leverancier.
