Vier kaarten, twee getallen, twee kleuren, en een bewering die je moet controleren. Logische spellen hebben vaak valkuilen, en Las Cuatro Cartas de Wason is daarop geen uitzondering. De echte vraag is: legt het spel de valstrik, of ons eigen brein? De kans is groot dat je meteen op een snel antwoord wilt klikken zodra de uitleg voorbij is, maar de enige tip die ik je kan geven is... doe het niet. Er schuilt iets vreemds in het spel.
De oefening
De oefening begint met vier kaarten. De eerste toont het oneven getal 5, de tweede het even getal 8, de derde de kleur blauw, en de vierde de kleur groen. De stelling is als volgt: Als een kaart aan één kant een even getal toont, dan is de andere kant blauw.. Wat de oefening eigenlijk wil, is dat je de meest efficiënte manier vindt om te controleren of die bewering klopt. Het meest effectief zou zijn om alle kaarten tegelijk om te draaien, maar die oplossing is hier niet van toepassing. Lezers die iets van programmeren weten, zullen ongetwijfeld herkennen dat de bewering een klassieke if-then is, of beter gezegd, een conditionele uitspraak. Als één kant een even getal toont, is de andere kant blauw. De video bevat een interactief element en nodigt ons uit om op het antwoord te klikken dat wij juist achten, maar daarvoor moeten we eerst de annotaties inschakelen.
https://www.youtube.com/embed/qNBzwwLiOUcGeschiedenis en achtergrond
Ik geef toe dat ik bij mijn eerste poging een fout maakte. Een combinatie van vermoeidheid, slaapgebrek, rugpijn, een kat die op mijn hoofd landde (ja, dat is echt gebeurd) en een beginnersfout doordat ik even en oneven door elkaar haalde, bracht me ertoe om maar ergens op te klikken. Waar komt deze oefening vandaan? Het werd in 1966 bedacht door de Engelse psycholoog Peter Cathcart Wason. Wason was een pionier in de zogenaamde psychologie van het redeneren, en daarmee legde hij uit waarom mensen consequent fouten maken bij logische taken die eigenlijk niet zo moeilijk zijn. Aan Wason wordt ook de "bevestigingsbias" toegeschreven, de neiging om oplossingen of antwoorden te verkiezen die aansluiten bij onze overtuigingen, zelfs als ze volledig fout zijn. Klinkt een beetje als politiek, toch?
https://www.youtube.com/embed/D0jWfoRWWJoHet antwoord
Snel vooruit: het antwoord op het raadsel van Las Cuatro Cartas de Wason is om de kaart met de 8 en de groene kaart om te draaien. Als we de achterkant van de 8 zien en ontdekken dat de kleur iets anders is dan blauw, dan is de bewering onwaar. Tegelijkertijd, als we de groene kaart omdraaien en aan de andere kant geen oneven getal staat, is de bewering ook onwaar. De oefening heeft in de afgelopen decennia tientallen varianten gekend, en dit is er maar één. Heb je het in een andere vorm gezien? Laat een reactie achter!
