15 października 2026 r. Le Monde opublikował felieton Arthura Menscha, współzałożyciela i dyrektora generalnego Mistral AI, który przekonywał, że Europa powinna inwestować w firmy rozwijające najbardziej zaawansowane modele AI. Jego argument dotyczy kontroli: właściciele modeli własnościowych decydują o tym, co potrafią aplikacje i agenci korzystający z tych systemów. Felieton Arthura Menscha w Le Monde

Dlaczego Mensch odróżnia AI od internetu

W argumentacji Menscha otwarte protokoły internetu różnią się od modeli AI, które pozostają własnością dostawców. Właściciel modelu może wpływać na to, jakie możliwości mają aplikacje i agenci — dlatego poleganie na systemach rozwijanych poza Europą oznacza także zależność od decyzji ich twórców. Relacja ITPro o stanowisku Menscha

Co Mistral rozumie przez suwerenność AI

Mistral opisuje suwerenność AI przez kontrolę nad czterema elementami: danymi, modelami, mocą obliczeniową i systemami produkcyjnymi. To ramy przedstawione przez firmę:

  • Dane pozostają w granicach organizacji.
  • Modele można kontrolować i dostosowywać.
  • Moc obliczeniowa jest prywatna i przewidywalna.
  • Systemy produkcyjne, czyli rozwiązania działające w praktyce, można kontrolować i audytować.

W takim ujęciu sama europejska siedziba dostawcy nie wystarcza, by opisać zakres kontroli nad AI. Znaczenie ma również to, kto zarządza danymi, modelem, zapleczem obliczeniowym i systemem wdrożonym w organizacji.

Przypadek Fable i Mythos

W czerwcu 2026 r. ITPro informowało, że Anthropic zawiesiło dostęp do Fable i Mythos dla wszystkich użytkowników po amerykańskich kontrolach eksportowych, które zakazały cudzoziemcom korzystania z tych systemów. W późniejszej relacji o felietonie Menscha ITPro podało, że dostęp został przywrócony. Mensch zwracał uwagę, że decyzja o przywróceniu dostępu nie zapadła w Europie ani w imieniu Europejczyków. Relacja ITPro o zawieszeniu dostępu · Relacja ITPro o felietonie Menscha