Op 15 oktober 2026 publiceert Le Monde een opiniestuk van Arthur Mensch, medeoprichter en CEO van Mistral AI. Mensch pleit daarin voor Europese investeringen in bedrijven die geavanceerde AI-modellen ontwikkelen: volgens hem verschillen propriëtaire modellen van open internetprotocollen doordat hun eigenaars bepalen wat toepassingen en AI-agents kunnen. Lees de column van Arthur Mensch in Le Monde.

Waarom Mensch AI anders ziet dan het internet

Mensch’ redenering draait om zeggenschap. Internetprotocollen waren open en hadden geen eigenaar; propriëtaire AI-modellen staan onder controle van hun aanbieders. Die modellen bepalen mede wat toepassingen en agents kunnen doen. Daarom bepleit Mensch dat Europa zelf investeert in geavanceerde AI, in plaats van voor zulke modellen afhankelijk te zijn van bedrijven uit de Verenigde Staten en China.

Welke vier vormen van controle Mistral noemt

Mistral beschrijft AI-soevereiniteit aan de hand van vier onderdelen van een AI-systeem: data, modellen, rekenkracht en systemen in productie.

  • Data: gegevens blijven binnen de grenzen van de organisatie.
  • Modellen: organisaties kunnen modellen beheersen en aanpassen.
  • Rekenkracht: de rekenkracht is privé en voorspelbaar.
  • Productiesystemen: systemen die daadwerkelijk in gebruik zijn, blijven beheersbaar en controleerbaar.

Zo gaat soevereiniteit in Mistrals beschrijving niet alleen over waar een aanbieder gevestigd is. Het gaat ook om de zeggenschap over gegevens, de modellen zelf, de infrastructuur waarop ze draaien en de systemen die ermee werken. Dit zijn de uitgangspunten van Mistral, geen universele definitie.

De toegang tot Fable en Mythos

ITPro berichtte in juni 2026 dat Anthropic de toegang tot Fable en Mythos na Amerikaanse exportcontroles voor alle gebruikers opschortte. In zijn bericht over Mensch’ column meldde ITPro later dat de toegang was hersteld. ITPro over de opschorting en de latere berichtgeving over Mensch’ column beschrijven daarmee een concreet geval waarin een aanbieder de toegang tot AI-systemen kon onderbreken en herstellen.