Bajau są znani jako prawdziwi nomadzi morza, przemieszczający się po Azji Południowo-Wschodniej i żyjący z bogactw, jakie dostarcza dno morskie. Ich styl życia od tysięcy lat związany jest z nurkowaniem, a ich zdolność do wstrzymywania oddechu nie przestaje fascynować naukowców. Badania wskazują, że klucz do ich niezwykłych osiągnięć pod wodą leży w większej śledzionie, która służy jako rezerwa natlenionych czerwonych krwinek.
Wyobraź sobie osobę, która rzuca się do morza, aby polować na dnie, wstrzymując oddech na trzy lub cztery minuty... nawet dłużej. Mogą to być ryby lub owoce morza, ale cel jest jasny: wrócić na powierzchnię z czymś. Chociaż brzmi to jak element fabuły science fiction, w rzeczywistości dokładnie to lud Bajau robi od tysięcy lat.
Biologiczna butla nurkowa
Bajau to ludzie biedni i pełni poświęcenia, a tak zwane „nowoczesne życie” niekoniecznie jest dla nich łaskawe, ale po rozwinięciu tak bliskiej relacji z morzem na przestrzeni wieków, nie jest nierozsądne myśleć, że genetyka mogła dać im jakąś specyficzną przewagę, aby skuteczniej przystosować się do otoczenia.
Opublikowane badanie przeprowadzone przez doktor Melissę Ilardo z Uniwersytetu w Kopenhadze i szerokie grono współpracowników wyjaśnia, że Bajau mają większą niż normalnie śledzionę, a dokładniej o 50 procent. Śledziona niszczy stare czerwone krwinki i działa jako szczególna rezerwa natlenionych komórek.
Jednym z ostatnich sposobów, jakie ma ciało, aby wytrzymać na dnie morza (oprócz spowolnienia tętna i zwężenia naczyń krwionośnych w kończynach), jest skurcz śledziony, co prowadzi do zastrzyku tlenu. Innymi słowy, śledziona zachowuje się jak biologiczna butla nurkowa.
Innym interesującym aspektem jest to, że nie ma różnic w wielkości śledziony między Bajau, którzy często nurkują, a tymi, którzy tego nie robią, więc nie jest to kwestia ściśle związana z praktyką. Liczbę 50 procent ustalono, porównując śledziony Bajau ze śledzionami ludu Saluan, który zajmuje się głównie rolnictwem.
Oczywiście nie chodzi tu o zwykłą ciekawość, ale o uzasadnione zainteresowanie poznaniem zdolności ludzkiego ciała do adaptacji do sytuacji niedotlenienia. Brak tlenu może decydować o tym, czy powrót do zdrowia przebiegnie bez następstw, czy też nastąpi trwałe uszkodzenie, a im więcej o tym wiemy, tym lepiej.
