Chińska Akademia Nauk poinformowała 8 września 2026 r., że rozpoczęto prace nad prototypem statku Tianwen-3, a Chiny planują laboratorium ochrony planetarnej. Wstępnie wytypowano też osiem prawdopodobnych obszarów lądowania. To aktualizacja planu chińskiej misji, która ma sprowadzić na Ziemię własne próbki z Marsa.
Tianwen-3: osiem obszarów i pięć elementów misji
Hou Zengqian, główny naukowiec Tianwen-3, poinformował, że na krótkiej liście znalazło się osiem prawdopodobnych obszarów lądowania. Dla porównania, CNN przywołała badanie z 2024 r., które wymieniało 86 potencjalnych lokalizacji. To wcześniejsza lista kandydatur i późniejszy etap selekcji opisany w komunikacie z 2026 r., a nie dwa równoczesne wyniki. Komunikat Chińskiej Akademii Nauk · Relacja CNN z 12 października 2026 r.
Plan misji zakłada dwa starty rakiet Long March 5 z Centrum Startowego Wenchang. Tianwen-3 ma składać się z lądownika, pojazdu wznoszącego, kapsuły serwisowej, orbitera i modułu powrotnego. Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna wyznaczyła cel startu na około 2028 r., a powrotu próbek na około 2031 r. — to przyszłe założenia misji.
Na Marsie Tianwen-3 ma wiercić do 2 m pod powierzchnią. Głównym celem jest pobranie własnych próbek, a większa głębokość ma ograniczyć wpływ promieniowania, utleniania i wietrzenia na potencjalne biosygnatury.
Laboratorium ma chronić Marsa, Ziemię i próbki
Planowane laboratorium ma wspierać ochronę planetarną, czyli ograniczanie ryzyka skażenia w trakcie misji. Ma zapobiegać przeniesieniu ziemskich mikroorganizmów na Marsa, chronić Ziemię przed zanieczyszczeniem materiałem marsjańskim i zabezpieczać przywiezione próbki przed ziemskimi zanieczyszczeniami. Przy poszukiwaniu śladów dawnego życia czystość próbek ma znaczenie: materiał z Marsa powinien być odróżnialny od ziemskiego.
Sapphire Canyon: potencjalna biosygnatura
Tianwen-3 jest osobną misją od NASA-owskiej próby sprowadzenia próbek zebranych przez łazik Perseverance. W lipcu 2024 r. łazik pobrał rdzeń Sapphire Canyon ze skały Cheyava Falls w dolinie Neretva Vallis; CNN informowała, że próbka pozostaje na pokładzie Perseverance. Ciemne plamy na skale przypominają cechy, które mogą wiązać się z aktywnością mikroorganizmów, ale nie przesądzają o biologicznym pochodzeniu. Naukowcy cytowani przez CNN wskazywali także na możliwe wyjaśnienia chemiczne i geologiczne.
Ostateczna ocena tych cech wymagałaby sprowadzenia próbki i badań laboratoryjnych na Ziemi. Briony Horgan, badaczka z zespołu Perseverance cytowana przez CNN, podkreślała, że obserwacje łazika nie wystarczą do rozstrzygnięcia, czy skała zawiera ślady dawnego życia.
NASA zaproponowała zakończenie Mars Sample Return
Opublikowany 2 maja 2025 r. wniosek budżetowy NASA na rok fiskalny 2026 proponował zakończenie programu Mars Sample Return (MSR) jako zbyt kosztownego; dokument wskazywał, że jego cele miałyby realizować załogowe misje na Marsa. Wniosek budżetowy NASA
W relacji z 12 października 2026 r. CNN informowała, że NASA nie przedstawiła szczegółowej drogi sprowadzenia próbek Perseverance. Administrator NASA Jared Isaacman deklarował, że próbki zostaną odzyskane — robotycznie albo przez astronautów — ale nie określił sposobu ani terminu. Plan Tianwen-3 dotyczy próbek zbieranych przez chińską misję.
