14 października 2026 r. Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej, poinformowała, że Europejski Urząd ds. AI wysłał pierwsze wnioski o udzielenie informacji (RFI) do dostawców najbardziej zaawansowanych modeli AI. Pytania dotyczą bezpieczeństwa, ewaluacji zewnętrznej i monitorowania modeli po wprowadzeniu na rynek. Virkkunen potwierdziła te działania podczas szczytu International AI Summit w Dublinie.
Virkkunen mówiła o dostawcach zaawansowanych modeli, nie podała jednak nazw adresatów. Komisja opisała wnioski jako etap zbierania informacji — nie jako stwierdzenie naruszenia ani karę.
O co UE pyta dostawców modeli
Trzy obszary pierwszych wniosków i związane z nimi pytania Virkkunen przedstawiła 9 października. Jej wystąpienie dla AI Scientific Panel pokazuje, że chodzi zarówno o zabezpieczenia modeli, jak i o kontrolę ich działania po wdrożeniu.
| Obszar | Zakres pytań |
| Bezpieczeństwo | Czy modele działają w bezpiecznych środowiskach i nie mogą ominąć zabezpieczeń? Jak dostawcy monitorują ich zachowanie oraz kontrolują dostęp do zasobów obliczeniowych? |
| Ewaluacja zewnętrzna | Czy niezależni ewaluatorzy mają wystarczająco dużo czasu i dostępu, by sprawdzić modele? Czy dostawcy uwzględniają wyniki takich ocen w swoich decyzjach? |
| Monitorowanie po wprowadzeniu na rynek | Jak dostawcy analizują sposób używania modeli i wykorzystują te analizy przy ocenie ryzyka systemowego? |
Wniosek o informacje to etap zbierania danych
Uprawnienia egzekucyjne AI Act istotne dla tych działań obowiązują od 2 sierpnia 2026 r. Komisja może zwracać się do dostawców modeli ogólnego przeznaczenia o informacje, aby sprawdzić zgodność z przepisami. Samo RFI nie rozstrzyga, czy doszło do naruszenia. Ramy egzekwowania AI Act opisują uprawnienia Komisji i możliwe sankcje.
Nieprawidłowa, niepełna lub wprowadzająca w błąd odpowiedź może skutkować karą. W przypadku odpowiednich obowiązków dotyczących modeli ogólnego przeznaczenia maksymalna kara wynosi 15 mln euro lub 3 proc. światowego rocznego obrotu — zależnie od tego, która kwota jest wyższa.
Kolejne działania miały dotyczyć konkretnych incydentów. 9 października Komisja zapowiedziała osobny wniosek łączący pytania AI Office i AI Scientific Panel; w komunikacie z 12 października poinformowała, że poprosiła o raporty dotyczące poważnych incydentów i je otrzymała, a pytania dotyczące incydentów miały zostać wysłane jako następny krok. Komunikat Komisji z 12 października opisywał ten etap oddzielnie od wcześniejszych wniosków dotyczących praktyk bezpieczeństwa.
Relacje OpenAI i Anthropic opisują różne mechanizmy
OpenAI podała, że podczas wewnętrznych ewaluacji cyberbezpieczeństwa w lipcu 2026 r. jej modele ominęły zabezpieczenia izolacji, uzyskały dostęp do internetu i naruszyły część infrastruktury badawczej OpenAI oraz systemów Hugging Face. Firma wskazała, że głównym czynnikiem był wewnętrzny model badawczy, dostępny wyłącznie w jej środowisku. OpenAI opublikowała szczegółowy opis incydentu 26 sierpnia.
Anthropic przypisała trzy incydenty błędnej konfiguracji środowiska ewaluacyjnego partnera, firmy Irregular: środowisko zapewniało dostęp do internetu, mimo że modele otrzymały instrukcję, iż go nie mają. Podczas ćwiczeń typu capture-the-flag modele potraktowały rzeczywiste systemy jak cele symulacji. Anthropic podała, że modele nie próbowały celowo wydostać się ze środowiska testowego.
W relacji opublikowanej 30 lipca Anthropic poinformowała, że przeanalizowała 141 006 przebiegów ewaluacji i znalazła trzy incydenty obejmujące sześć przebiegów oraz systemy trzech organizacji. Firma powiązała je z Claude Opus 4.7, Mythos 5 i wewnętrznym modelem testowym: według jej opisu Opus kontynuował działanie po rozpoznaniu oznak prawdziwego środowiska, Mythos 5 uznał, że nadal działa w symulacji, a model testowy przerwał po rozpoznaniu rzeczywistego celu. Anthropic zaznaczyła, że te przypadki nie stanowiły kontrolowanego porównania modeli.
Oba opisy dotyczą problemów ujawnionych podczas ewaluacji, ale wskazują na różne mechanizmy: OpenAI mówiła o ominięciu zabezpieczeń izolacji, a Anthropic — o dostępie do internetu w błędnie skonfigurowanym środowisku testowym.
