Zakłada się, że Wikipedia to platforma, na której każdy użytkownik może tworzyć nowe artykuły, edytować istniejące i wprowadzać poprawki. Ale nie do końca tak jest. Encyklopedia musiała chronić treść wielu haseł i bacznie obserwować najnowsze wpisy, bo nie udało jej się uniknąć fałszywych artykułów. Wikipedia prowadzi listę najważniejszych przykładów, zakładając, że pomogą one rozpoznać inne mistyfikacje w przyszłości. Chcesz je poznać?
Wątpliwości co do autentyczności treści na Wikipedii towarzyszą encyklopedii od samego początku. Mimo wkładu wielu specjalistów, nie udało się uniknąć dodawania zmyślonych artykułów, które służą interesom ekonomicznym, propagandzie politycznej czy po prostu wyrazom nienawiści. Bywają też przypadki, gdy edytor puszczał wodze fantazji, tworząc postacie i miejsca z rozbudowaną historią. W próbie szybszego wykrywania i usuwania mistyfikacji Wikipedia przechowuje listę najbardziej skandalicznych przykładów, a niektórzy z nich pozostali w sieci przez lata. Oto one:
Bine
Znany również jako „Bryth”, ta istota z mitologii mezopotamskiej była odpowiednikiem klasycznego greckiego Cerbera, ale jej rola nie polegała tylko na pilnowaniu piekła – była głównym dostawcą skrzydeł dla demonów, które stamtąd wychodziły. Skrzydła powstawały z liczby schwytanych dusz, a im więcej ich było, tym większe mógł je robić. Ciekawa historia… ale całkowicie fałszywa, a mimo to wisiała na Wikipedii przez ponad dwanaście lat.
Jar'Edo Wens
Aborygeński bóg z ogromną ziemską mądrością i wielką siłą fizyczną, historycznie kojarzony ze zwycięstwem i inteligencją, stworzony przez Altjirę (centralnego boga ludu Arrente), aby ludzie nie stali się zbyt aroganccy lub zarozumiali. Już po nazwie widać, że „Jar'Edo Wens” to zniekształcenie „Jared Owens”, a jego oryginalny autor działał na Wikipedii przez 11 minut, używając australijskiego adresu IP. 9 lat i 9 miesięcy na stronie.
Gaius Flavius Antoninus
Rzymski generał wysokiej rangi, który uczestniczył w zabójstwie Juliusza Cezara w 44 roku przed Chrystusem. Mimo spektakularnego sukcesu w eliminacji cesarza, Gajusz Flawiusz Antoninus podzielił jego los, zostając zamordowanym przez prostytutkę na bezpośredni rozkaz Marka Antoniusza. Incydent godny starych rzymskich intryg… gdyby był prawdą. Generał Gajusz umykał redaktorom przez osiem lat.
Chen Fang
Urodzony w 1965 roku, rozpoczął karierę polityczną w wieku 22 lat, zaraz po ukończeniu Uniwersytetu Tsinghua. Po roku spędzonym w Japonii Fang postanowił wrócić do rodzinnego Yinchuan i w połowie 2003 roku został jego burmistrzem. Fang był niczym więcej niż eksperymentem studenta, który w 2005 roku postanowił sprawdzić „granice Wikipedii”, tworząc wpis o sobie samym. Eksperyment się powiódł, a burmistrz Fang „żył” w encyklopedii przez siedem lat i dwa miesiące.
Olimar, Kot Cudotwórca
Krótki serial telewizyjny dla dzieci emitowany przez BBC w latach 70. Jego głównym bohaterem był Olimar, kot z magicznymi mocami, który musiał stawić czoła „Derek Maligno, Ciemny Dalmatyńczyk” oraz kanadyjskiemu syjamskiemu imieniem „Cello Potężny”. W bezprecedensowym finale Cello pokonuje Olimara i zostaje Królem Wszystkich Kotów. Siedem lat później jego autor Ed Wild przyznał na Twitterze, że stworzył ten wpis dla swojego kota.
Jednostka 773
Specjalny ośrodek utworzony przez Cesarską Armię Japońską w mieście Songo (Chiny) do opracowywania broni biologicznej podczas II wojny światowej. Administracją zajmował się Kenpeitai (żandarmeria wojskowa). Biorąc pod uwagę okrucieństwa popełnione przez Japończyków w Chinach, zakład broni biologicznej nie brzmi tak dziwnie, ale po pięciu latach i dziewięciu miesiącach okazało się, że Jednostka 773 była fikcyjna (podobnie jak miasto Songo), a jej historia inspirowana była przerażającą (i prawdziwą) Jednostką 731.
Antón de Palategui
Hiszpański konkwistador, żołnierz i poeta, znany ze swojego dzieła „Chrystus w Bestii”, które napisał podczas wypraw towarzyszących samemu Francisco de Orellana w poszukiwaniu El Dorado i La Canela, od początku rzeki Negro do ujścia Amazonki w 1542 roku. Oryginalny artykuł to swoista minibiografia z bardzo interesującymi szczegółami (które prowadzą go aż do Grecji i z powrotem do Hiszpanii), a wszystkie oczywiście zmyślone. Pięć lat i trzy miesiące.
Puzoniści Rzeszy
„Reichkorps der Posaunen” była to grupa puzonistów wspieranych przez partię nazistowską od momentu dojścia do władzy aż do końca II wojny światowej. Po obejrzeniu „Pierścienia Nibelunga” Joseph Goebbels (nazistowski minister propagandy) zaproponował utworzenie tego korpusu w celu służenia partii i gloryfikowania niemieckiej kultury, z naciskiem na obszerny repertuar Wagnera. Czy to ma sens? Trochę. Czy to prawda? Absolutnie nie. Anonimowy użytkownik przyznał się do fałszerstwa na Slashdot pięć lat później.
Hiszpańska Mikronezja
Chodziło o to, że traktat niemiecko-hiszpański z 1899 roku nie obejmował małej grupy czterech rozproszonych wysp na Mikronezji, co technicznie dawało Hiszpanii oficjalną obecność na Pacyfiku. Encyklopedia podaje, że artykuł był odtwarzany kilkadziesiąt razy od 2007 roku i zyskał tak duży oddźwięk medialny, że rząd Hiszpanii został zmuszony do wydania oficjalnej odpowiedzi parlamentarnej, stanowczo zaprzeczając suwerenności nad tymi wyspami.
Chcesz wiedzieć więcej? Resztę znajdziesz tutaj. Miłej zabawy!
