NASA opublikowała 7 października 2026 r. wstępny przegląd obserwacji naukowych z załogowego lotu Artemis II wokół Księżyca, który odbył się w kwietniu. Załoga zgłosiła pięć bardzo słabych błysków przypisanych uderzeniom w powierzchnię, a zespół naukowy potwierdził obserwacje po rozważeniu innych możliwych źródeł. NASA opisała również subtelne barwy Księżyca, szczegóły terenu przy granicy dnia i nocy, 54-minutowe zaćmienie oglądane z Oriona oraz zdjęcie Ziemi.
Pięć słabych błysków przy Księżycu
NASA podała, że pięć błysków zaobserwowano, gdy Orion znajdował się około 74 000 km od Księżyca. Zespół naukowy rozważył między innymi promienie kosmiczne i odbicia światła od statku, po czym potwierdził obserwacje. Według szacunków opartych na jasności błysków uderzające skały miały najwyżej około 5 cm szerokości.
Obserwacje z 6 kwietnia odbyły się podczas zaplanowanej przerwy w łączności po niewidocznej z Ziemi stronie Księżyca. Mogą pomóc badaczom lepiej poznać częstość niewielkich uderzeń, ale same nie wyznaczają ich tempa.
Relacje załogi i reakcje zespołu naukowego NASA na obserwacje błysków słychać w krótkim nagraniu po angielsku.
Subtelne barwy zaobserwowane na Księżycu
Astronauci opisali odcienie szarości, czerni, brązu, beżu, bieli, zieleni i błękitu. NASA wiąże błękitne obszary ze skałami wulkanicznymi bogatymi w tytan, brązowe — ze zróżnicowaną zawartością żelaza, a zielone — ze szkliwem powstałym podczas erupcji wulkanicznych lub uderzeń asteroid.
Odcień i pozorna faktura powierzchni zależą też od oświetlenia oraz kąta obserwacji. Dlatego NASA planuje zestawiać opisy załogi i zdjęcia z danymi Lunar Reconnaissance Orbiter, aby badać, jak zmieniają się barwa, jasność, kontrast i wygląd terenu.
Terminator Księżyca uwydatnia rzeźbę terenu
Terminator to przesuwająca się granica między księżycowym dniem a nocą. W jej pobliżu światło pada pod małym kątem, rzucając długie cienie, które podkreślają kształty kraterów i wzniesień. NASA wskazuje, że takie oświetlenie przypomina warunki obserwowane w pobliżu południowego bieguna Księżyca.
Victor Glover zwracał uwagę na zróżnicowanie terenu widoczne przy tej granicy. NASA ocenia, że obserwacje mogą pomóc w doborze kamer do przyszłych misji Artemis, ich ustawianiu oraz określaniu potrzebnej szczegółowości zdjęć.
Zaćmienie i zdjęcie Ziemi z pokładu Oriona
Podczas zaćmienia 6 kwietnia załoga obserwowała z Oriona, jak Księżyc zasłania Słońce przez 54 minuty. Astronauci badali koronę słoneczną — zewnętrzną warstwę atmosfery Słońca — a także słabe błyski, Marsa, Saturna, galaktyki, gwiazdy i światło zodiakalne.
Zdjęcie Ziemi wykonane 2 kwietnia przedstawia planetę z odległości około 9700 km; według NASA scena była oświetlona światłem odbitym od Księżyca. Późniejsza analiza pozwoliła rozpoznać na fotografii układy pogodowe, zorze polarne na obu biegunach, warstwy atmosfery, pył znad Sahary, światło zodiakalne i Wenus.
NASA opisała wyniki jako wstępny zapis złożony ze zdjęć, nagrań głosowych, obserwacji załogi, rysunków i adnotacji, który badacze mogą dalej analizować.
