Mechanizm z Antykithiry to jedno z najważniejszych odkryć dokonanych przez ludzkość, a jednocześnie dowód na istnienie czegoś, co wydaje się być „poza swoim czasem”. Nowe badania ujawniły, że to starożytne urządzenie mogło służyć jako swego rodzaju „technologiczna szklana kula” – zdolna do przewidywania przyszłości.
Odkrycie i nazwa
Mechanizm z Antykithiry, nazwany od wyspy Antykitera położonej na północny zachód od Krety, został odkryty w lipcu 1901 roku (chociaż wciąż dyskutuje się, czy było to rok wcześniej, czy później). Od razu zrozumiano, że jest to coś zupełnie innego niż przedmioty zazwyczaj wydobywane z wraku statku. Metale szlachetne, starożytna broń i naczynia bledną wobec tego, co świat uważa za pierwszy komputer analogowy.
Bariery technologiczne istniejące na początku XX wieku ograniczały złożoność badań, jakie można było przeprowadzić nad tym mechanizmem, ale mówiąc o epoce, w której został zbudowany, „margines” mieści się między 100 a 60 rokiem przed Chrystusem. Innymi słowy, kto nie byłby podekscytowany komputerem liczącym sobie ponad dwa tysiące lat?
Nowe badania
Technicznie Mechanizm z Antykithiry nie był czymś, co można „programować” w nowoczesnym sensie tego słowa, ale po ponad stu latach badań ustalono, że główne zastosowanie było astronomiczne – przewidywał zaćmienia Słońca i Księżyca, a także ogólne położenie Słońca, Księżyca i planet znanych w tamtych czasach. Jednak w zeszłym tygodniu międzynarodowa grupa badaczy dokonała specjalnego ogłoszenia w Grecji. Nowa analiza potwierdza dużą część tego, co już wiadomo o tym urządzeniu, ale dzięki obrazom uzyskanym za pomocą promieni rentgenowskich udało się znacznie dokładniej zbadać inskrypcje na mechanizmie, niektóre z nich mają litery nieprzekraczające 1,2 milimetra. Łączna liczba odkrytych znaków wynosi 3 500, a na podstawie tych dodatkowych informacji naukowcy doszli do wniosku, że Mechanizm z Antykithiry był jednocześnie systemem astronomicznym i czymś w rodzaju szklanej kuli, próbującej przewidzieć przyszłość.
Ten wniosek wynika z pewnych fragmentów tekstów, które mówią o „kolorze” zaćmień, co sugeruje, że zmiana koloru mogła być oznaką dobrych czasów lub złego omenu. Badacze wielokrotnie podkreślali jednak, że główna rola Mechanizmu z Antykithiry była rzeczywiście astronomiczna, a nie astrologiczna, i że nie był on używany jako narzędzie badawcze. To hybryda podręcznika i kalendarza, jeśli można tak powiedzieć. Jeśli chodzi o pozostałe szczegóły ujawnione przez naukowców, wszystko wskazuje na to, że został zbudowany na wyspie Rodos, że nie był jedynym tego typu urządzeniem, a różnice w stylach tekstu sugerują, że w tworzeniu jego części brało udział więcej niż jedna osoba. Może to dzieło warsztatu z kilkoma pracownikami? Wciąż pozostaje wiele do odkrycia.
