Speelgoed, of het nu echt of digitaal is, heeft in de loop der decennia vele vormen aangenomen, maar ik kan me niet herinneren dat ze ooit een extra dimensie hebben gekregen. Dat is precies wat een nieuwe app genaamd 4D Toys probeert te verkennen. In plaats van speelgoed te manipuleren met drie ruimtelijke dimensies en één tijd, hebben we speelgoed met vier ruimtelijke dimensies, dat gedeeltelijk of volledig voor onze ogen verdwijnt met een simpele beweging.
Het holografisch principe
De natuurkundige Leonard Susskind legde het krachtig uit in een interview over het holografisch principe: de 'neurale bedrading' die we via onze evolutie hebben geërfd, is niet geoptimaliseerd voor zaken als kwantummechanica of hogere dimensies. Het belangrijkste hulpmiddel om dat tekort te compenseren is wiskunde, maar om hun inspanningen aan de rest van de wereld te communiceren, kunnen wetenschappers het beste gebruikmaken van analogieën en metaforen.
Stel je een vierde ruimtelijke dimensie voor. Ja, in plaats van drie ruimtelijke dimensies plus één tijd... '4 + 1'. Daar zit de valkuil: elk resultaat waartoe we komen, moet naar drie dimensies worden geprojecteerd om het te kunnen begrijpen.
4D Toys als analogie
4D Toys is de analogie, de metafoor. Een doos vol speelgoed met vier ruimtelijke dimensies en één tijd. 5D, als je wilt. De maker Marc ten Bosch legt uit dat de regels waarmee een object stuitert, draait, rolt en glijdt, kunnen worden gegeneraliseerd naar elk aantal richtingen, en de missie van 4D Toys is om een interpretatie te presenteren van hoe dat eruit zou zien. Wanneer je een object in het spel pakt, zie je dat het verschijnt en verdwijnt, of doorgesneden wordt, met een deel in de derde dimensie en de rest in de vierde. ten Bosch maakt het allemaal een stuk eenvoudiger met een demonstratie waarin een hele dimensie wordt verwijderd, dus een 2D-personage dat naar 3D-objecten kijkt terwijl ze zijn dimensie binnenkomen en verlaten. De demo is in essentie vergelijkbaar met wat er bij een MRI gebeurt.
Beschikbaarheid
Klaar om meer te weten? Als het antwoord ja is, dan heb je geluk, want 4D Toys is al beschikbaar voor iOS (6 dollar) en Windows (15 dollar), compatible met virtual reality-headsets (Rift, Vive, OSVR), of te bedienen met muis en toetsenbord.
