AI hielp bij octrooiteksten; winst zonder AI hing af van ervaring

Een drie maanden durend gerandomiseerd experiment onder 133 praktiserende octrooijuristen bij 11 Amerikaanse IE-kantoren vond hogere scores bij AI-ondersteund opstellen. Bij een latere taak waarin deelnemers zonder AI een octrooitekst moesten controleren en aanpassen, was de gemiddelde winst geconcentreerd bij juristen met minstens zeven jaar ervaring. Een samenvatting van het onderzoek verscheen op 7 oktober 2026.

AI hielp bij octrooiteksten; resultaten zonder AI verschilden per ervaring

De uitkomsten gingen over twee verschillende taken. Bij het opstellen van gesimuleerde octrooien scoorde de groep met toegang tot een AI-hulpmiddel hoger dan de controlegroep. Bij het redigeren zonder AI na 90 dagen was het gemiddelde voordeel zichtbaar bij ervaren juristen, maar niet bij junioren.

Dat onderscheid is belangrijk: betere prestaties met hulp betekenen niet automatisch betere prestaties bij zelfstandig werk. Het experiment mat scores op deze opdrachten gedurende drie maanden; het onderzocht niet of AI octrooijuristen hun baan kost.

Zo werkte het veldexperiment

Bij elke deelnemende firma kreeg twee derde van de juristen vroeg toegang tot een hulpmiddel voor AI-ondersteund octrooien opstellen. De overige deelnemers kregen training in AI-gebruik, maar konden het studiehulpmiddel pas na afloop van de periode van drie maanden gebruiken.

De deelnemers stelden na 10 en 90 dagen een octrooi op aan de hand van materiaal over hypothetische uitvindingen. Na 90 dagen maakten ze ook een opdracht zonder AI: ze controleerden en pasten een gebrekkige, fictieve octrooitekst aan. Dat redigeren bestond uit het opsporen en corrigeren van inhoudelijke en stilistische fouten.

Geblindeerde octrooiexperts beoordeelden het werk op vijf punten: afdwingbaarheid, nauwkeurigheid, strategische ambiguïteit, volledigheid en helderheid. Een standaarddeviatie is een maat voor de spreiding van scores; de effecten hieronder drukken het verschil met de controlegroep in die maat uit.

Scores bij AI-ondersteund opstellen stegen op beide meetmomenten

Na 10 dagen lag de score voor gesimuleerd opstellen in de groep met AI-toegang 0,34 standaarddeviatie hoger dan in de controlegroep (p = 0,03). Na 90 dagen was het verschil 0,38 standaarddeviatie (p = 0,01).

Bij junioren verliep de opdracht na 10 dagen bovendien gemiddeld 18 minuten sneller dan bij de controlegroep, die er gemiddeld 124 minuten over deed. Dat tijdsverschil geldt voor die groep en die specifieke opdracht; het is geen algemene productiviteitsmeting.

De winst bij redigeren zonder AI zat vooral bij ervaren juristen

Bij de redactietaak zonder AI scoorde de groep met eerdere toegang tot het hulpmiddel na 90 dagen gemiddeld 0,32 standaarddeviatie hoger dan de controlegroep (p = 0,04). Dat resultaat kwam vooral voor rekening van senioren: bij juristen met minstens zeven jaar ervaring was het verschil 0,45 standaarddeviatie (p = 0,02). Junioren, met minder dan zeven jaar ervaring, boekten gemiddeld geen winst.

De onderzoekers beschreven ook verschillen in de aanpak van de redactietaak. Junioren besteedden geregeld tijd aan kleine tekstcorrecties of signaleerden een probleem zonder de aanpassing door te voeren. Ervaren juristen herbouwden vaker conclusies en hielden rekening met de mogelijkheid dat een formulering de beschermingsomvang kon verkleinen. Die observaties slaan op het onderzochte werk, niet op een algemene maatstaf voor het beroep.

Reikwijdte en financiering

Het experiment bestond uit gesimuleerde opdrachten bij 133 juristen van Amerikaanse IE-kantoren en duurde drie maanden. De metingen gingen over de kwaliteit van dat werk; resultaten voor echte octrooien, cliënten of loopbanen vielen er niet onder.

Google financierde de directe kosten van het experiment. Meerdere coauteurs meldden banden met Google, waaronder dienstverbanden, aandelenbelangen en een contractrelatie.