Een multinational als land voorstellen is niet zo moeilijk. Videogames en sciencefiction hebben die mogelijkheid al vaker gepresenteerd, maar in het echte leven zijn er behoorlijk overtuigende vergelijkingen te maken. Neem het geval van Apple: de jaarlijkse nettowinst is de afgunst van meerdere overheden, en dat geldt ook voor de invloed en populariteit. Als de "Republiek Apple" morgen zou bestaan, welke plaats zou die dan innemen in de wereld?
Ik begrijp dat sommige gebruikers zich ergeren aan de uitdrukking "reus uit Cupertino", maar ik gebruik die alleen om aan te geven wat Apple nu is. Er zijn genoeg redenen om af te wijzen wat dit bedrijf biedt, te beginnen met het buitengewone eigenzinnige profiel van zijn hardware, de verslaving aan geplande veroudering, en het feit dat het "merk Apple" tot een soort cultus heeft gemaakt. Toch valt het succes moeilijk te betwijfelen wanneer we bepaalde gegevens in de vergelijking betrekken. De marktkapitalisatie overschreed de 800 miljard dollar en werd daarmee opnieuw de nummer één op de markt. Aandeelhouders toonden "bezorgdheid" over de daling van de nettowinst, maar die bedroeg vorig jaar 45,7 miljard dollar. Om eerlijk te zijn: Apple zou als land kunnen functioneren als het dat zou willen, dus laten we een spelletje spelen en het bedrijf in die hypothetische rol plaatsen.
De cijfers achter Apple
Apple heeft ongeveer 116 duizend werknemers, wat omgerekend naar bevolking bijna identiek is aan Kiribati, een archipel in de Stille Oceaan. Als Apple iedereen zou versteld doen staan en de winst van 2016 onder zijn werknemers zou verdelen, zou iedereen iets meer dan 380 duizend dollar ontvangen. Als we de inkomsten van Apple zien als bruto binnenlands product, plaatst dat het tussen Tsjechië en Finland (hoewel de waarde verandert afhankelijk van wie de meting doet, het IMF of de Wereldbank), en als we hetzelfde doen met de nettowinst, zou het boven landen als Servië, Panama of Jordanië uitkomen.
De rol van de iPhone
Hoe heeft Apple dit allemaal bereikt? Uiteraard moet elke mening, visie, berekening of interpretatie buigen voor het magische woord: iPhone. In het eerste kwartaal van dit jaar verkocht Apple bijna 52 miljoen smartphones, één voor elke inwoner van Zuid-Korea. In 2016 bedroeg het totaal 212 miljoen. Dat verkooptempo stelt Apple niet alleen in staat om zijn huiveringwekkende marktkapitalisatie te verdedigen, maar ook om meer dan 250 miljard dollar in contanten te bewaren, die uiteraard over de hele wereld zijn verspreid (je weet wel, "belastingen").
Tegelijkertijd zou de "Republiek Apple" te maken krijgen met een brutale inkomensongelijkheid. De zogenaamde topbestuurders hebben een gemiddeld basissalaris van 2,7 miljoen dollar per jaar, terwijl een software-engineer rond de 170 duizend verdient en de laagste functies rond de 32 duizend dollar per jaar schommelen. Dit valt echter in duigen wanneer we bedenken dat Apple al zijn productie in China ontwikkelt. Dat vertaalt zich in miljoenen werknemers onder invloed van bedrijven als Foxconn en Pegatron, die minder dan twee dollar per uur ontvangen bij werkweken van tot 72 uur. De som van de componenten in een iPhone 7 bedraagt 219,80 dollar, met een winst van 424 dollar per stuk (zonder kortingen), maar de arbeidskosten zijn slechts vijf dollar per eenheid.
