De Amerikaanse chipexportregel van BIS geeft ByteDance geen algemene vrijstelling. De uitzondering betreft commerciële aanbevelingssystemen die uitsluitend voor die functie zijn ontworpen en worden gebruikt. Voor de moedermaatschappij van TikTok is dat een belangrijk onderscheid: de uitzondering hangt af van het systeem en het gebruik ervan, niet van de bedrijfsnaam.
Het Bureau of Industry and Security (BIS), onderdeel van het Amerikaanse ministerie van Handel, beschrijft in zijn zogenoemde interim final rule twee afzonderlijke vergunningsroutes. De ene betreft leveringen van geavanceerde computerhardware aan bepaalde landen. De andere richt zich op het beschikbaar stellen van grote hoeveelheden rekenkracht, ook wanneer de servers elders staan.
Welke aanbevelingssystemen vallen onder de uitzondering?
De uitzondering geldt voor systemen die uitsluitend zijn ontworpen én uitsluitend worden gebruikt om commerciële producten, diensten of inhoud te rangschikken, te filteren of aan gebruikers aan te bevelen. Die aanbevelingen moeten gebaseerd zijn op gebruikersgedrag, transactiegeschiedenis of eigenschappen van de aanbevolen zaken.
BIS formuleert de dubbele voorwaarde als volgt:
“exclusively designed and exclusively used” — Bureau of Industry and Security, Amerikaans ministerie van Handel
Het woord uitsluitend doet hier veel werk. Een systeem dat nieuwe tekst, afbeeldingen, audio, video, software of andere inhoud genereert, valt buiten deze uitzondering. Dat geldt ook voor een aanbevelingssysteem waarin zo'n generatief model is opgenomen, zelfs als het daarnaast inhoud aanbeveelt.
Alleen vaststellen dat een platform aanbevelingen toont, volstaat dus niet. Zowel het ontwerp als het daadwerkelijke gebruik van het betrokken systeem moet aan de afgebakende aanbevelingsfunctie voldoen. De uitzondering biedt daarmee geen bedrijfsbrede vrijstelling voor sociale platforms of hun moedermaatschappijen.
Twee vergunningsroutes: zendingen en externe rekenkracht
De BIS-regel stelt verschillende voorwaarden aan hardwareleveringen en aan het gebruik van hardware voor externe rekenkracht. Bij de eerste route staat de bestemming van de artikelen centraal; bij de tweede tellen ook de afnemer en diens uiteindelijke moedermaatschappij mee.
| Vergunningsroute | Wanneer geldt het vereiste volgens de regel? | Geografisch criterium | Specifieke uitzondering |
| Levering aan aangewezen bestemmingen | Bij export, wederuitvoer of overdracht binnen een land van de betrokken geavanceerde computerartikelen | Naar of binnen Indonesië, Maleisië, Singapore, Thailand en Brazilië | De uiteindelijke ontvanger of eindgebruiker heeft zijn hoofdkantoor in de VS, of zijn uiteindelijke moedermaatschappij is daar gevestigd, én de exporteur of overdrager voldoet aan de rapportageverplichtingen |
| Gebruik voor externe rekenkracht | Wanneer bekend is dat de betrokken artikelen worden gebruikt in een datacenter dat direct of indirect meer dan 12.000.000 TPP aan gezamenlijke rekencapaciteit aan of voor een betrokken entiteit levert | Het datacenter kan overal staan; de afnemer of diens uiteindelijke moedermaatschappij heeft zijn hoofdkantoor in Macau of een bestemming binnen Country Group D:5 | Commerciële aanbevelingssystemen die aan de exclusieve ontwerp- en gebruiksvoorwaarden voldoen |
Bij de tweede route worden verbonden datacenters gezamenlijk meegeteld. Het gaat dus om de opgetelde capaciteit die direct of indirect aan of voor de betrokken entiteit beschikbaar wordt gesteld. De grens is strikt geformuleerd: meer dan 12.000.000 TPP, de in de regeling gebruikte maat voor rekenprestaties.
De vestigingsplaats van de servers bepaalt daardoor niet op zichzelf of het gebruik onder de regeling valt. Ook een datacenter buiten Macau of Country Group D:5 kan volgens de tekst onder het gebruiksgerichte toezicht vallen door de afnemer die het bedient.
Een uitzondering voor een hardwarelevering aan een Amerikaanse ontvanger neemt de afzonderlijke toets voor het gebruik van rekenkracht niet weg.
Welke hardware en klanten vallen onder de controle?
De regeling bakent de betrokken hardware af met Amerikaanse exportclassificaties, de zogeheten ECCN-codes. BIS noemt onder meer 3A090 en 4A090, plus bijbehorende .z-categorieën. Daarbij gelden aanvullende voorwaarden per classificatie. De juridische reikwijdte hangt daarmee af van het concrete artikel en de betrokken transactie.
BIS schrijft daarnaast zorgvuldig klantenonderzoek voor aan onder meer datacenters, chipfabrikanten die voor andere bedrijven produceren en chipexporteurs. Dat onderzoek omvat directe en indirecte eigendom of zeggenschap door personen in Macau of bestemmingen binnen Country Group D:5. Alleen naar de naam en het adres van de directe klant kijken, dekt die eigendoms- en zeggenschapstoets dus niet af.
Vergunningaanvragen onder de beschreven bestemmings- en gebruiksbepalingen worden per geval beoordeeld. Dezelfde regeling voorziet ook in intrekking van de uitvoeringsbepalingen van de eerdere AI Diffusion Rule. Volgens BIS was die eerdere regeling nooit gehandhaafd.
Waarvoor geldt de overgangstermijn van 90 dagen?
De termijn van 90 dagen is bedoeld voor datacenters die vóór publicatie al de betrokken rekenkracht leverden en daarmee willen doorgaan. Zij moeten binnen 90 dagen na de inwerkingtreding een vergunning verkrijgen, behoudens de toepasselijke uitzondering voor commerciële aanbevelingssystemen.
De regel koppelt zijn inwerkingtreding aan publicatie in het Federal Register, het officiële Amerikaanse publicatieblad. De overgangstermijn betreft daarmee bestaande dienstverlening; hij verschuift niet de ingangsdatum van de hele regeling.
BIS voorziet daarnaast in een periode van 60 dagen na publicatie in het Federal Register waarin reacties op de regeling kunnen worden ingediend.