Beelzebufo: de reuzenkikker die dinosauriërs at

Laten we 70 miljoen jaar terug in de tijd reizen. De dinosauriërs regeerden de wereld nog, maar ze waren niet de enige wezens die over het aardoppervlak zwierven. In het noordwesten van het eiland Madagaskar, met een subtropisch klimaat met afwisselend intense regenval en lange droogtes, leefde een kikker die groter was dan de grootste kikkers die we vandaag kennen. Door experts werd Beelzebufo ampinga genoemd, en zijn kop en kaak hadden zo veel kracht dat hij zelfs kleine dinosauriërs kon verslinden.

De ontdekking van de reuzenkikker

Elke keer dat we denken aan het "tijdperk van de dinosauriërs" komen automatisch beelden van een T-Rex of wat we een "brontosaurus" noemen (om voor de hand liggende populariteitsredenen) in ons op, maar er waren ook andere indrukwekkende wezens in die tijd, die overleefden en zich aanpasten aan een meedogenloze aarde. 70 miljoen jaar geleden, op het eiland Madagaskar, leefde er een kikker. Een kikker die waarschijnlijk de grootste is die ooit op deze planeet heeft geleefd. Dat is geen kleinigheid, als we bedenken dat er vandaag enorme exemplaren bestaan zoals de Argentijnse hoornkikker (Ceratophrys ornata) die 17 centimeter kan bereiken.

"De Helkikker" en "De Duivelse Pad" zijn slechts twee kleurrijke namen die de pers gebruikt om Beelzebufo ampinga te beschrijven, ontdekt in 1993 door paleontoloog David W. Krause, maar experts hadden 14 jaar nodig om extra monsters te verzamelen, gegevens samen te voegen en de presentatie te doen. In totaal zijn er zo'n 75 gefossiliseerde fragmenten gevonden, waardoor onderzoekers een groot deel van het skelet en bijna de hele schedel konden reconstrueren.

Hoe groot was Beelzebufo?

Hoe groot was Beelzebufo dan? De meest recente berekeningen laten zien dat hij meer dan 40 centimeter kon overschrijden. De enige moderne kikker die in de buurt komt is Goliath (Conraua goliath), die momenteel bedreigd wordt, met een maximum van 32 centimeter. Beelzebufo was ook erg zwaar, met 4,5 kilogram gemiddeld. De gegevens suggereren dat Beelzebufo liep in plaats van sprong, en dat de vorm van zijn lichaam hem beter bestand maakte tegen droge seizoenen. Een andere mogelijkheid is dat Beelzebufo holen groef om zich te beschermen tegen de hitte tijdens de heetste en droogste periodes van het jaar.

Een krachtige beet

Het meest indrukwekkende was echter zijn kop. De schedel van Beelzebufo was hypergeossificeerd, "gepantserd" met extra botweefsel. Zijn mond was erg breed, en tot nu toe lijkt alles erop te wijzen dat zijn beet erg krachtig was. Een onderzoek uit 2017 publiceerde gegevens over de beet van Ceratophrys cranwelli (Cranwells hoornkikker), en corrigeerde de schaal om de waarden van Beelzebufo te schatten, wat waarden tussen 500 en 2.200 Newton opleverde, vergelijkbaar met de kracht van verschillende huidige vleesetende zoogdieren.

Een raadselachtige oorsprong

Ondanks al dit werk is de grootste vraag die experts hebben over Beelzebufo zijn oorsprong. De kikker werd gevonden op Madagaskar, maar deelt veel kenmerken met Zuid-Amerikaanse kikkers. Het probleem is niet alleen geografisch, maar ook temporeel: de verbinding tussen Zuid-Amerika en Madagaskar via Antarctica werd 115 miljoen jaar geleden verbroken, en de voorouders van deze kikkers ontstonden 88 miljoen jaar geleden, veel later na de scheiding. De beste hypothese? Convergente evolutie, twee verschillende soorten met vergelijkbare levensstijlen, die vergelijkbare aanpassingen ontwikkelen. Met andere woorden, we weten niet waar hij vandaan komt of hoe hij vertrok, maar we weten dat hij bestond… en dat hij groot was.