Intel-ingenieur Damian Tomczak diende op 19 oktober 2026 vier gekoppelde pullrequests in voor een XMX-versnelde route naar XeSS Super Resolution in Windows-games die via Proton op Linux draaien. De wijzigingen zouden Wine, VKD3D-Proton, DXVK en Proton aanpassen. Op 21 oktober stonden de aanvragen nog open.

Wat de vier projecten zouden doen

De voorgestelde route laat Wine de XeSS-aanroepen van een game doorsturen naar Intels Linux-bibliotheek libxess.so. VKD3D-Proton verzorgt daarbij de koppeling tussen Direct3D 12 en Vulkan. De vier projecten hebben elk een eigen taak:

ProjectVoorgestelde rol
WineEen ingebouwde libxess.dll toevoegen die XeSS-aanroepen van Direct3D 12 doorstuurt naar libxess.so.
VKD3D-ProtonDe benodigde Vulkan-extensies en apparaatfuncties voor XeSS opvragen en inschakelen.
DXVKVoorkomen dat Intel-GPU’s verborgen blijven wanneer Proton XeSS aanbiedt.
ProtonEen geschikte native XeSS-bibliotheek zoeken en de bijbehorende projectwijzigingen coördineren.

VKD3D-Proton zou de XeSS-bibliotheek zelf bevragen welke Vulkan-extensies en apparaatfuncties nodig zijn. Kan de bibliotheek niet worden geladen of ontbreken de opvraagfuncties, dan zou die wijziging niets veranderen.

Hoe Proton de XeSS-bibliotheek zou kiezen

Proton zou eerst zoeken op de locatie die de gebruiker opgeeft met XESS_LIB_OVERRIDE, daarna in de eigen contrib-map en vervolgens in het systeembibliotheekpad. Het gebruikt de native bibliotheek alleen als de hoofd- en subversie minstens zo hoog zijn als die van de XeSS-DLL van de game. Is de bibliotheek niet aanwezig of voldoet de versie niet, dan blijft de Windows-DLL van de game in gebruik.

De voorgestelde wijziging respecteert ook een gebruikersinstelling voor libxess in WINEDLLOVERRIDES. Daarmee bepaalt de gameversie mede of Proton de native bibliotheek kan gebruiken, terwijl de gebruiker de DLL-keuze kan sturen.