19 października 2026 r. inżynier Intela Damian Tomczak zgłosił cztery powiązane pull requesty, które proponują wykorzystanie akceleracji XMX w XeSS Super Resolution podczas uruchamiania gier Windows przez Proton na Linuksie. Według stanu na 21 października powiązane zmiany pozostawały otwarte.
Propozycja ma przekazywać wywołania XeSS z Direct3D 12 do natywnej biblioteki Linuksa libxess.so. XMX, czyli jednostki obliczeniowe Intela, miałyby przyspieszać skalowanie obrazu w XeSS Super Resolution.
Jaką rolę pełni każdy projekt
Zmiany obejmują cztery projekty. Wine ma zapewnić bibliotekę pośredniczącą, VKD3D-Proton obsłużyć współpracę Direct3D 12 z Vulkanem, DXVK zmienić sposób wykrywania GPU Intela, a Proton skoordynować użycie natywnej biblioteki XeSS.
| Projekt | Proponowana rola |
| Wine | Dodaje wbudowaną bibliotekę libxess.dll, która przekazuje wywołania XeSS z Direct3D 12 do linuksowej libxess.so. |
| VKD3D-Proton | Zapewnia współpracę Direct3D 12 z Vulkanem i przygotowuje wymagane rozszerzenia oraz funkcje urządzenia. |
| DXVK | Zmienia obsługę wykrywania GPU tak, by Proton nie ukrywał układów Intela, gdy udostępnia XeSS. |
| Proton | Wyszukuje natywną bibliotekę, sprawdza jej wersję i wybiera ją lub bibliotekę DLL dostarczoną przez grę. |
VKD3D-Proton ma pobierać wymagania Vulkan bezpośrednio z biblioteki XeSS, zamiast korzystać z listy zapisanej na stałe. W tym celu propozycja przewiduje zapytania o wymagane rozszerzenia instancji i urządzenia oraz funkcje urządzenia. Jeśli biblioteki XeSS nie da się załadować albo brakuje funkcji obsługujących te zapytania, zmiana VKD3D-Proton nie zmienia działania programu.
Jak Proton wybierałby bibliotekę XeSS
Proton ma szukać libxess.so najpierw w lokalizacji wskazanej przez użytkownika w XESS_LIB_OVERRIDE, następnie w katalogu contrib Proton, a na końcu w systemowej ścieżce bibliotek. Natywna biblioteka ma zostać użyta, jeśli jej wersja główna i podrzędna jest co najmniej tak wysoka jak wersja wymagana przez grę. W przeciwnym razie Proton ma korzystać z windowsowej biblioteki DLL gry. Propozycja przewiduje też respektowanie ustawienia WINEDLLOVERRIDES dla libxess.
Taki wybór ma uzależniać użycie natywnej biblioteki od jej dostępności i zgodności wersji, a jednocześnie pozostawić użytkownikowi kontrolę nad nadpisaniem ustawienia. Proton aktualizuje w swoim pull requeście trzy powiązane podmoduły; opis zmian wskazuje, że ten element serii powinien zostać scalony jako ostatni.
Zakres propozycji obejmuje ścieżkę XMX dla XeSS Super Resolution w grach Windows uruchamianych przez Proton na Linuksie.
